Τα μέλη του Κογκρέσου που υποστήριζαν την αποστολή επιστροφής δειγμάτων από τον Άρη, το Mars Sample Return, τελικά ενέδωσαν στις πιέσεις της κυβέρνησης Trump, που τελευταία δείχνει πως δεν έχει σε καμία εκτίμηση κάθε τι επιστημονικό. Έτσι, το πρόγραμμα δεκαετιών για την συλλογή και επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη, καταλήγει στον κάδο των σκουπιδιών. Σύμφωνα με το τελευταίο νομοσχέδιο που δημοσιεύθηκε, η αμερικανική κυβέρνηση θα καλύψει μόνο τις δαπάνες και τα λειτουργικά έξοδα του τρέχοντος έτους και πλέον ελάχιστοι ελπίζουν πως το πρόγραμμα θα αναβιώσει τα επόμενα χρόνια.
Αν και έχουμε στείλει πολλά rovers στον Άρη από τη δεκαετία του 1970, αυτά δε διαθέτουν τον εξοπλισμό για την πλήρη ανάλυση δειγμάτων, αφού αυτός είναι και πολύ μεγάλος, αλλά και τρομερά ακριβός να ενσωματωθεί σε ένα rover. Έτσι, το πλάνο ήταν να συλλέξουν όσα περισσότερα δείγματα μπορούσαν, να κάνουν μια πρώτη εκτίμηση με το εργαστήριο που διαθέτουν και στη συνέχει αυτά τα δείγματα να επιστρέψουν στη Γη για την πραγματική του ανάλυση. Τα δείγματα που έχουν συλλεχθεί, για να μπορέσουν να ελεγχθούν για πιθανά σημάδια βιολογική δραστηριότητας, θα πρέπει να έρθουν σε εργαστήρια εδώ, ώστε να υπάρχει ο απαραίτητος εξοπλισμός.
Έτσι, είχε σχεδιαστεί το Mars Sample Return, μια αποστολή για την συλλογή των δειγμάτων και την επιστροφή τους στη Γη. Όλα ξεκίνησαν το 2011 και το πρόγραμμα ήταν υψίστης σημασίας για την NASA. Για αυτό, τα rovers που έφτασαν στον Άρη από τότε, συλλέγουν δείγματα και τα κλείνουν αεροστεγώς σε κάνιστρα, ετοιμάζοντάς τα για την επιστροφή στη Γη. Ήδη το Perseverance έχει συλλέξει πολλά βήματα, ενώ τα 33 από αυτά είναι υψίστης σημασίας και άρα τα έχει συσκευάσει και ετοιμάσει για την επιστροφή τους.
H NASA ανακοίνωσε επίσημα ίχνος πιθανής ζωής στον Άρη
Το κόστος όμως της αποστολής για την επιστροφή δειγμάτων έχει ανέβει πάρα πολύ, ενώ το 2024 η NASA αναγνώρισε πως ο στόχος της ήταν απρόσιτος στα 11 δισεκατομμύρια του προϋπολογισμού, για αυτό και έστειλε πρόσκληση υποβολής προτάσεων σε ερευνητές και εταιρείες, ώστε να βρεθούν πιο οικονομικές λύσεις. Με νεότερη πρόταση, η NASA κατάφερε να εκτιμήσει το κόστος στα 7 δισεκατομμύρια δολάρια, όμως η εν λόγω εκτίμηση έχει αντιμετωπιστεί με πολύ σκεπτικισμό, αφού θεωρήθηκε μη ρεαλιστική. Ταυτόχρονα, η χρηματοδότηση της NASA έχει μειωθεί ακόμα περισσότερο, κατά 25% επιπλέον από τις προηγούμενες μειώσεις.
Υπάρχουν προτάσεις από εταιρείες τρίτων που ισχυρίζονται πως μπορούν να φέρουν πίσω τα δείγματα για ένα κλάσμα του κόστους, όμως καμία από αυτές τις προτάσεις δεν έχουν πείσει τόσο τη NASA όσο και το Κογκρέσο, για τη ρεαλιστικότητά τους. Όμως, παρά τους δισεκατομμυριούχους, όπως επίσης και τον Elon Musk που θέλει σαν προτεραιότητα των Άρη, κανείς δεν θέλει να βάλει το χέρι στην τσέπη για να χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα επιστροφής των δειγμάτων. Αυτό βέβαια δείχνει πως οι βλέψεις του δεν έχουν να κάνουν με την επιστήμη ή τον αποικισμό του Άρη, αλλά μάλλον κάτι άλλο.
Με τον Trump να κόβει την χρηματοδότηση σε κάθε τι γύρω από την επιστήμη, ισχυριζόμενος πως το κάνει για να φέρει εξυγίανση στα οικονομικά των ΗΠΑ. Βέβαια, για άλλα πράγματα έχει χρήματα…
Το νέο νομοσχέδιο περιλαμβάνει 110 εκατομμύριά δολάρια για τις «Μελλοντικές Αποστολές στον Άρη», τα οποία φυσικά δεν φτάνουν για την επιστροφή των δειγμάτων. Αυτά τα χρήματα πιθανότατα θα διατεθούν σε προγράμματα για την εύρεση τρόπου προσεδάφισης στον Άρη, που δεν είναι εύκολο για μεγάλα σκάφη, λόγω της έλλειψης παχιάς ατμόσφαιρας. Ο εντοπισμός της καλύτερης λύσης για ένα αντικείμενο αρκετά βαρύ, που θα μπορεί να απογειωθεί ξανά θα είναι χρήσιμος για ένα MSR (Mars Sample Return) στο μακρινό μέλλον. Βραχυπρόθεσμα, η ίδια εργασία θα μπορούσε να επιτρέψει σε σκάφη προσεδάφισης που μπορεί να φέρουν πιο ισχυρά αναλυτικά όργανα να κάνουν την έρευνα επί τόπου.
Το οξυγόνο του πλανήτη έχει ημερομηνία λήξης και μόλις αποκαλύφθηκε
Ευτυχώς, χωρίς παρουσία νερού, τα κάνιστρα στην επιφάνεια του Άρη θα αντέξουν από τις συνθήκες του πλανήτη για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα και ίσως μια μέρα επιστρέψουν στη Γη.
Προς το παρόν, το Perseverance και το Curiosity θα συνεχίσουν τα ταξίδια τους, διεξάγοντας όποιες αναλύσεις μπορούν με τα όργανα που διαθέτουν, και το Perseverance έχει ακόμα μερικούς σωλήνες για να αποθηκεύσει τυχόν ιδιαίτερα υποσχόμενους βράχους.
Η Κίνα από την άλλη κάνει το ακριβώς αντίθετο από τις ΗΠΑ. Είναι γνωστό πως για να γίνει μια χώρα υπερδύναμη πρέπει να επενδύσει στην επιστήμη και την τεχνολογία και ακριβώς αυτό κάνει η Κίνα εδώ και πολλά χρόνια. Μάλιστα, ετοιμάζει μια αποστολή για συλλογή και επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη, ενώ υπάρχουν οι πρώτες υποψίες πως θα νικήσει τις ΗΠΑ στον στόχο της επιστροφής στη Σελήνη. Στην παρούσα φάση, η Κίνα είναι σχεδόν βέβαιο πως θα καταφέρει να φέρει πρώτη δείγματα από τον Άρη. Την ίδια στιγμή, η Ιαπωνία σχεδιάζει αποστολή για συλλογή δειγμάτων από τον φόβο, το φεγγάρι του Άρη.
Το βασικό ερώτημα όμως θα πρέπει να γίνει προς τον Elon Musk. Αυτός ονειρεύεται αποικίες στον Άρη, όμως χωρίς την επιστροφή των δειγμάτων, δε θα έχουμε ακριβή εικόνα για όσα συμβαίνουν στον πλανήτη. Βέβαια, δεν είναι πως θα πάει ο ίδιος πρώτος στον Κόκκινο Πλανήτη. Αυτό είναι ένα ρίσκο που θα πάρουν άλλοι. Πόσο εύκολα πετάνε στα σκουπίδια δουλειά δεκαετιών…
