Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι το χασμουρητό μπορεί να παίζει πολύ πιο σύνθετο ρόλο από την απλή ένδειξη νύστας ή βαρεμάρας, επηρεάζοντας άμεσα τη ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, δηλαδή του υγρού που προστατεύει και τρέφει τον εγκέφαλο και το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Τα ευρήματα προέρχονται από ερευνητική ομάδα πανεπιστημίου της Αυστραλίας και ανοίγουν νέα ερωτήματα για το γιατί ο άνθρωπος και πολλά άλλα είδη έχουν αναπτύξει το αντανακλαστικό του χασμουρητού.
Τι έδειξαν οι μαγνητικές τομογραφίες
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μαγνητική τομογραφία σε 22 υγιείς εθελοντές. Κατά τη διάρκεια των σαρώσεων οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να χασμουρηθούν, να πάρουν βαθιές αναπνοές, να καταστείλουν το χασμουρητό και να αναπνεύσουν φυσιολογικά.
Επειδή το χασμουρητό και η βαθιά αναπνοή μοιάζουν μηχανικά, οι ερευνητές περίμεναν παρόμοια αποτελέσματα. Αντί γι’ αυτό εντόπισαν μια βασική διαφορά. Στο χασμουρητό, το εγκεφαλονωτιαίο υγρό μετακινείται σε αντίθετη κατεύθυνση σε σχέση με τη βαθιά αναπνοή.
Η παρατήρηση αυτή θεωρήθηκε απρόσμενη ακόμη και από την ίδια την ερευνητική ομάδα.
Αλλαγές σε υγρό και ροή αίματος
Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι τόσο το χασμουρητό όσο και οι βαθιές αναπνοές αυξάνουν τη φλεβική απορροή αίματος από τον εγκέφαλο. Αυτό δημιουργεί περισσότερο διαθέσιμο χώρο ώστε να εισρεύσει φρέσκο αίμα.
Στα αρχικά στάδια του χασμουρητού καταγράφηκε και σημαντική αύξηση της ροής από την καρωτιδική αρτηρία προς τον εγκέφαλο, περίπου κατά ένα τρίτο. Αντίθετα, η κατεύθυνση της ροής του αίματος δεν αντιστρέφεται όπως συμβαίνει με το εγκεφαλονωτιαίο υγρό.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι δεν εμφανίστηκε το ίδιο μοτίβο σε όλες τις μετρήσεις και ότι ορισμένες διαφορές μεταξύ φύλων μπορεί να οφείλονται σε τεχνικούς περιορισμούς της απεικόνισης.
Κάθε άνθρωπος χασμουριέται με τον δικό του τρόπο
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι κάθε συμμετέχων παρουσίασε σταθερό, προσωπικό μοτίβο χασμουρητού. Αυτό δείχνει ότι υπάρχει νευρολογικός μηχανισμός παραγωγής κίνησης που είναι έμφυτος και όχι μαθημένος.
Με απλά λόγια, ο τρόπος που χασμουριέται κάποιος φαίνεται να είναι μέρος του νευρικού του “προγράμματος”.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό
Οι επιστήμονες εξετάζουν δύο βασικές υποθέσεις. Η πρώτη είναι ότι το χασμουρητό βοηθά στον καθαρισμό του εγκεφάλου μέσω της μετακίνησης του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Η δεύτερη ότι λειτουργεί ως μηχανισμός ψύξης.
Παραμένει ανοιχτό ερώτημα, αλλά ένα πράγμα γίνεται σαφές. Το χασμουρητό δεν είναι απλώς ένδειξη κούρασης. Είναι μια σύνθετη νευροφυσιολογική διαδικασία με πιθανό ρόλο στη ρύθμιση και συντήρηση του εγκεφάλου.
*Η έρευνα δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί, αλλά είναι διαθέσιμη στο bioRxiv.
