Μέχρι τώρα πιστεύαμε πως οι άνθρωποι μπορούν να αφήσουν στη Σελήνη μόνο αντικείμενα και πατημασιές, όμως μια νέα μελέτη από επιστήμονες της NASA έχει μια πολύ διαφορετική άποψη. Από ό,τι φαίνεται, ορισμένοι μικροοργανισμοί που σχετίζονται με τον άνθρωπο μπορούν να επιβιώσουν στις πιο σκιερές περιοχές του Νότιου Πόλου της Σελήνης, όπου θα βρίσκονται πιθανότατα και οι μελλοντικές ανθρώπινες βάσεις. Η μελέτη των επιστημόνων της NASA δημοσιεύθηκε στο Science Advances.
Για αυτόν τον λόγο, τα ευρήματα αυτά έχουν ιδιαίτερη σημασία ενόψει των μελλοντικών αποστολών για τη θεμελίωση μόνιμης παρουσίας του ανθρώπου στο φεγγάρι. Οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχίες πως οι αστροναύτες μεταφέρουν άθελά τους μικρόβια στη Σελήνη, γεγονός που μπορεί να μπερδέψει τις έρευνες για την αρχαία χημεία και βιολογία του δορυφόρου μας.
Οι μικροοργανισμοί ταξιδεύουν μαζί μας
Το να περιμένουμε πως δε θα μεταφέρουμε κανέναν μικροοργανισμό μαζί μας στο Διάστημα είναι ουτοπικό. Ακόμα και με τις πιο αυστηρές διαδικασίες αποστείρωσης, αρκετοί οργανισμοί είναι αρκετά ανθεκτικοί για να επιβιώσουν, ενώ και μέσα στο ίδιο μας το σώμα φιλοξενούμε αμέτρητα είδη.
Η νέα μελέτη της NASA εξέτασε πέντε μικροοργανισμούς, μεταξύ των οποίων και ο μύκητας Aspergillus niger, όπως επίσης και άλλα βακτήρια και μύκητες που έχουν βρεθεί σε διαστημικά περιβάλλοντα και είναι γνωστό πως επιδεικνύουν ανθεκτικότητα στις συνθήκες του διαστήματος. Παράλληλα, όλοι αυτοί οι μικροοργανισμοί συνδέονται με το ανθρώπινο δέρμα.
Για τη μελέτη, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δεδομένα από το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA, δημιουργώντας προσομοιώσεις για τρεις περιοχές κοντά στον Νότιο Πόλο της Σελήνης. Προχώρησαν σε αυτή την κίνηση ώστε να εντοπίσουν σημεία με κατάλληλες συνθήκες που θα επέτρεπαν στους μικροοργανισμούς να παραμείνουν ζωντανοί.
Οι σκιές προσφέρουν προστασία
Ο Νότιος Πόλος της Σελήνης διαθέτει πολλούς κρατήρες και περιοχές με μόνιμη σκιά. Μπορεί σε αυτά τα σημεία οι θερμοκρασίες να είναι ιδιαίτερα χαμηλές, όμως η απουσία ηλιακού φωτός και ακτινοβολίας προστατεύει τα ευαίσθητα μόρια των μικροοργανισμών από τη φθορά.
Στις προσομοιώσεις, οι επιστήμονες ανακάλυψαν τις λεγόμενες «ζώνες επιβίωσης», που ποικίλλουν από ολόκληρους κρατήρες μέχρι ένα μικρό ανθρώπινο αποτύπωμα. Σε αυτές τις περιοχές, ο Aspergillus niger, ο οποίος ήταν ο πιο ανθεκτικός στην υπεριώδη ακτινοβολία από τους οργανισμούς που εξετάστηκαν, μπορούσε να επιβιώσει ακόμη και σε σημεία με μερική έκθεση στο φως.
Εδώ όμως θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως η επιβίωση δε σημαίνει και αναπαραγωγή. Η μελέτη διαπίστωσε πως με τα υπάρχοντα δεδομένα, η Σελήνη δε διαθέτει τα απαραίτητα συστατικά για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό τους, καθώς απαιτείται παρουσία νερού σε υγρή μορφή και πιο ήπιες θερμοκρασίες.
Σελήνη: Ένα τεράστιο εργαστήριο
Η μελέτη γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρουσα καθώς δημιουργεί ένα παράδοξο. Τα μικρόβια που μεταφέρουν οι άνθρωποι στο Διάστημα μπορούν από τη μία να αποτελούν πρόβλημα για τη μελλοντική επιστημονική έρευνα και την αναζήτηση μορφών ζωής, αλλά ταυτόχρονα προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία στους επιστήμονες.
Οι περιοχές της Σελήνης που καλύπτονται από μόνιμη σκιά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως ένα φυσικό εργαστήριο για την πραγματοποίηση πειραμάτων, ώστε να ανακαλύψουμε στην πράξη αν οι μικροοργανισμοί αντέχουν στα ακραία διαστημικά περιβάλλοντα.
Με την ανθρωπότητα να ετοιμάζεται για τη μεγάλη επιστροφή στη Σελήνη, είτε από τις ΗΠΑ είτε από την Κίνα, αναμένονται μεγάλες εξερευνήσεις στο κοντινό μέλλον, ενώ παράλληλα ο Άρης παραμένει στον σχεδιασμό των διαστημικών υπηρεσιών. Στόχος της μελέτης είναι οι επιστήμονες να γνωρίζουν τι υπήρχε σε έναν πλανήτη ή δορυφόρο πριν φτάσουμε εμείς, ώστε οι μελλοντικές ενδείξεις ζωής να μην αποδειχθούν τελικά μικρόβια που ταξίδεψαν μαζί με το ανθρώπινο είδος.
