Η ηλεκτρική ενέργεια είναι αυτό που κινεί τις σύγχρονες ανθρώπινες κοινωνίες και αποτελεί απαραίτητο αγαθό για την επιβίωσή μας. Την χρησιμοποιούμε για να μαγειρέψουμε, να ρυθμίσουμε τη θερμοκρασία του σπιτιού και φυσικά για να μπορούμε να δούμε τη νύχτα. Από το μικρό φωτάκι που αφήνουμε ανοιχτό μέχρι τα ταξίδια του ανθρώπου στο διάστημα, η ηλεκτρική ενέργεια τροφοδοτεί την ύπαρξή μας. Σε λίγες περιπτώσεις, κάποια βλάβη έχει οδηγήσει στο να χάσουμε τον έλεγχο της ενέργειας και τότε μια χαρακτηριστική μυρωδιά εμφανίζεται. Είναι όμως αυτή η μυρωδιά της ηλεκτρικής ενέργειας;
Έχει μυρωδιά ο ηλεκτρισμός;
Αν ποτέ είχατε κάποια ηλεκτρική βλάβη στο σπίτι σας ή απλώς αποσυνδέσατε μια συσκευή και την είδατε να βγάζει σπινθήρες, πιθανότατα έχετε παρατηρήσει μια έντονη, μεταλλική μυρωδιά. Αρκετοί έχουν συνδέσει αυτή τη μυρωδιά με τον ηλεκτρισμό, όμως δεν είναι το ηλεκτρικό ρεύμα που μυρίζει, αφού αυτό δεν έχει άρωμα. Ο ηλεκτρισμός αποτελείται από καθαρή ενέργεια και είναι στην ουσία η μαζική κίνηση ηλεκτρονίων. Έτσι, η ηλεκτρική ενέργεια δεν έχει κάποια μυρωδιά.
Αυτό που έχει όμως είναι η ικανότητα να αλληλεπιδρά με το περιβάλλον του, το οποίο μπορεί να παράγει μυρωδιές. Κάθε φορά που ένα αντικείμενο διαπερνάται από ηλεκτρισμό, παράγεται μια ποσότητα θερμότητας, που προκαλεί τη χαρακτηριστική οσμή. Για αυτό όταν φορτίζουμε ένα powerbank ή το κινητό μας, όταν αυτά ζεσταθούν παράγουν μια μεταλλική οσμή.
Πώς δημιουργείται η «μεταλλική μυρωδιά» και το Όζον
Αυτό που μυρίζουμε δεν είναι το ίδιο το ρεύμα, αλλά αυτό που προκαλείται όταν αυτά τα αντικείμενα θερμαίνονται. Για παράδειγμα, αυτή η μεταλλική μυρωδιά που μυρίζουμε όταν μια συσκευή πετάει σπίθες, είναι το όζον.
Η ηλεκτρική εκκένωση διασπά τα μόρια του ατμοσφαιρικού οξυγόνου (O₂) σε στοιχειακό οξυγόνο (O), το οποίο στη συνέχεια συνδέεται γρήγορα με άλλα μόρια οξυγόνου για να παράγει όζον (O₃). Παράλληλα, όταν ο ηλεκτρισμός παράγει υπερβολική θερμότητα, αυτό που μυρίζουμε είναι το πλαστικό υλικό του καλωδίου που υπερθερμαίνεται και παράγει αναθυμιάσεις.
Σημαντικό: Όταν μια ηλεκτρική συσκευή αρχίσει να μυρίζει (και δεν μιλάμε για την πρώτη φορά που την βγάζουμε από το κουτί της), πρέπει αμέσως να σταματάμε να τη χρησιμοποιούμε και να την πηγαίνουμε για τεχνικό έλεγχο.
Πότε η οσμή κρύβει διαρροή ρεύματος
Είτε έχει αρχίσει να μυρίζει καμένο καλώδιο είτε όζον, οσμές σαν αυτές δεν θα έπρεπε να υπάρχουν όταν όλα λειτουργούν σωστά. Όταν μια ηλεκτρική συσκευή λειτουργεί όπως προβλέπεται, δεν παράγει την οσμή του όζοντος επειδή αποτελεί ένα κλειστό σύστημα. Δεν διαρρέει ηλεκτρικό ρεύμα και έτσι δεν ιονίζει τον περιβάλλοντα αέρα.
Εάν μυρίζετε συχνά όζον, χωρίς να αποσυνδέετε συνεχώς τη συσκευή σας και χωρίς να τη βλέπετε να κάνει σπινθήρες (κάτι που από μόνο του αποτελεί πρόβλημα), αυτό θα μπορούσε να είναι σημάδι ότι η μόνωση ή οι συνδέσεις είναι ελαττωματικές ή κατεστραμμένες, προκαλώντας συχνές διαρροές ρεύματος, οι οποίες σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς πυρασφάλειας (NFPA) αποτελούν την κύρια αιτία ηλεκτρικών πυρκαγιών στα σπίτια.
Η κρυφή τοξικότητα του όζοντος (O₃)
Μπορεί το μοριακό οξυγόνο να είναι η πηγή της ζωής (O₂), όμως η πιο έντονη μορφή του, το όζον (O₃), είναι τοξικό όταν εισπνέεται σε χαμηλό υψόμετρο. Όπως επισημαίνει η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), η εισπνοή ακόμη και μικρών ποσοτήτων όζοντος μπορεί να οδηγήσει σε πόνο στο στήθος και βήχα, καθώς και να επιδεινώσει υπάρχοντα αναπνευστικά προβλήματα, όπως το άσθμα.
Έτσι λοιπόν, μπορούμε να πούμε με σιγουριά πως η ηλεκτρική ενέργεια δεν έχει μυρωδιά. Αν μια από τις συσκευές σας αρχίσει να μυρίζει, τότε μάλλον κάτι δεν πάει καθόλου καλά με τη λειτουργία της.
