Ως γνωστόν η πυρηνική ενέργεια μπορεί από την μία να προκαλέσει καταστροφικά γεγονόταν όπως το Τσερνόμπιλ και Φουκουσίμα και από την άλλη αποτελεί μία από τις πιο αποδοτικές και χαμηλών εκπομπών λύσεις ηλεκτροπαραγωγής.
Έτσι, το βασικό ερώτημα παραμένει: μπορεί ένα meltdown να αποτραπεί αποτελεσματικά;
Τι είναι πραγματικά ένα meltdown
Στον πυρήνα ενός αντιδραστήρα βρίσκονται ράβδοι ουρανίου που παράγουν τεράστια θερμότητα μέσω πυρηνικής σχάσης.
Η διαδικασία ελέγχεται από ράβδους ελέγχου, αλλά ακόμη και όταν αυτές σταματήσουν την αντίδραση, παραμένει υπολειμματική θερμότητα. Για αυτό υπάρχει το σύστημα ψύξης, το οποίο κυκλοφορεί ψυκτικό υγρό γύρω από τον πυρήνα.
Ένα meltdown συμβαίνει όταν αυτή η ψύξη αποτύχει. Το υγρό εξατμίζεται, η θερμότητα ανεβαίνει επικίνδυνα και μπορεί να παραχθεί υδρογόνο που οδηγεί σε εκρήξεις και λιώσιμο των υλικών.
Τα μαθήματα από τα μεγάλα ατυχήματα
Στην παγκόσμια κλίμακα INES έχουν καταγραφεί μόνο δύο ατυχήματα μέγιστου επιπέδου: Τσερνόμπιλ και Fukushima.
Και οι δύο σταθμοί βασίζονταν σε παλαιότερα συστήματα ψύξης με νερό, τα οποία σε συνθήκες βλάβης δεν μπορούσαν να ανταπεξέλθουν. Τα συμβάντα αυτά έδειξαν πως το «κλασικό» μοντέλο χρειάζεται ριζική αναθεώρηση.
Πώς σχεδιάζονται σήμερα οι αντιδραστήρες
Η νέα γενιά πυρηνικών αντιδραστήρων, γνωστή ως Gen IV, αλλάζει ριζικά την προσέγγιση. Αντί για νερό, χρησιμοποιούνται ψυκτικά μέσα όπως υγρό νάτριο, τηγμένα άλατα ή αδρανή αέρια.
Αυτά δεν βράζουν εύκολα και δεν εξαφανίζονται σε περίπτωση βλάβης, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο meltdown.
Παράλληλα, τα συστήματα ασφαλείας σχεδιάζονται έτσι ώστε να λειτουργούν παθητικά, χωρίς να απαιτούν ανθρώπινη παρέμβαση ή ηλεκτρική ισχύ.
Είναι λοιπόν εφικτή η πλήρης αποτροπή;
Η τεχνολογία προχωρά προς αυτή την κατεύθυνση. Τα Gen IV συστήματα υπόσχονται να μειώσουν τον κίνδυνο σχεδόν στο μηδέν, όμως βρίσκονται ακόμη σε φάση ανάπτυξης.
Τα παλαιότερα εργοστάσια εξακολουθούν να λειτουργούν με πιο ευάλωτες τεχνολογίες και θα χρειαστούν αναβαθμίσεις ή αντικατάσταση.
