Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει ένα ενιαίο πλαίσιο, το οποίο προβλέπει συγκεκριμένες ρυθμίσεις για ολόκληρο τον κύκλο ζωής μιας μπαταρίας: από τον σχεδιασμό, τις πρώτες ύλες και την κατασκευή της, μέχρι τις επιδόσεις, τη σήμανση, τη διάθεση στην αγορά και την ανακύκλωσή της. Μεταξύ των βασικών αλλαγών που δρομολογούνται είναι και η επιστροφή σε αφαιρούμενες – αντικαταστάσιμες μπαταρίες στα smartphones, με συγκεκριμένες προδιαγραφές ευκολίας ως προς την αγαίρεση για τον καταναλωτή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το άρθρο 11 του κανονισμού, το οποίο πρόκειται να εφαρμοστεί, σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τις αρχές του 2027 και αφορά τις φορητές μπαταρίες δηλαδή εκείνες που ενσωματώνονται στα σύγχρονα smartphones.
Οι βασικές προβλέψεις του κανονισμού για τις μπαταρίες
Οι βασικές προβλέψεις του κανονισμού για τους κατασκευαστές και τους διανομείς συνοψίζονται στα εξής σημεία:
- Υποχρέωση εύκολης αφαίρεσης: Οποιαδήποτε νομική οντότητα ή φυσικό πρόσωπο διαθέτει στην αγορά προϊόντα που ενσωματώνουν φορητές μπαταρίες, οφείλει να διασφαλίζει ότι αυτές είναι εύκολο να αφαιρεθούν και να αντικατασταθούν από τον χρήστη οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής της συσκευής.
- Χρήση κοινών εργαλείων: Ο ίδιος ο κανονισμός διευκρινίζει ότι μία μπαταρία θεωρείται άμεσα και εύκολα αφαιρούμενη από τον τελικό χρήστη όταν μπορεί να αποσπαστεί με εργαλεία ευρέως διαθέσιμα στο εμπόριο λιανικής, χωρίς να απαιτείται εξειδικευμένος εξοπλισμός, εκτός εάν τα απαραίτητα ειδικά εργαλεία παρέχονται δωρεάν μαζί με το προϊόν.
- Οδηγίες και ασφάλεια στο διαδίκτυο: Όποιος διαθέτει στην αγορά συσκευές με τέτοιες μπαταρίες υποχρεούται να εξασφαλίζει ότι αυτές συνοδεύονται από σαφείς οδηγίες και πληροφορίες ασφαλείας σχετικά με τη χρήση, την αφαίρεση και την αντικατάστασή τους. Παράλληλα, ο νομοθέτης επιβάλλει οι εν λόγω οδηγίες να είναι αναρτημένες διαδικτυακά σε δημόσια προσβάσιμο ιστότοπο, διατυπωμένες με τρόπο κατανοητό για τον μέσο χρήστη.
Ορισμός των άμεσα αντικαταστάσιμων μπαταριών και ρόλος του software
Το άρθρο 11 εισάγει επίσης τον ακριβή ορισμό των άμεσα αντικαταστάσιμων μπαταριών (readily replaceable): πρόκειται για μπαταρίες οι οποίες, μετά την αφαίρεσή τους από μια συσκευή, μπορούν να αντικατασταθούν από μια άλλη συμβατή μπαταρία χωρίς να επηρεάζονται αρνητικά η λειτουργικότητα, οι επιδόσεις ή η ασφάλεια του προϊόντος.
Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκαθαρίζει μια κρίσιμη παράμετρο: το λογισμικό (software) της συσκευής δεν επιτρέπεται με κανέναν τρόπο να εισάγει τεχνητά εμπόδια ή περιορισμούς που αποτρέπουν την αντικατάσταση των μπαταριών.
