Για δεκαετίες είχαμε την ιδέα πως ο Δίας είναι σταθερός και είχαμε μετρήσει αναλυτικά το μέγεθος και το σχήμα του. Τώρα όμως, έχοντας αποκτήσει καλύτερη τεχνολογία, πολλά από όσα πιστεύαμε για τον Δία, αρχίζουν να αναθεωρούνται.
Η NASA έχοντας πλέον αποκτήσει τεράστιες ποσότητες δεδομένων για τον Δία από το διαστημόπλοιο Juno, μπορεί να προχωρήσει σε πολύ αναλυτική μελέτη τους. Ερευνητές από το Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann κατάφεραν να πάρουν τις πιο ακριβείς μετρήσεις που έχουμε μέχρι σήμερα, για τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Οι μετρήσεις όμως δείχνουν κάτι που δεν περιμέναμε και αυτό είναι πως ο Δίας είναι μικρότερος από ότι υπολογίζαμε και λίγο πιο πεπλατυσμένος.
Η αναθεώρηση προέρχεται από την ανάλυση του τρόπου με τον οποίο τα ραδιοσήματα που αποστέλλονται από το Juno κάμπτονται και παραμορφώνονται καθώς το διαστημόπλοιο περνάει πίσω από τον Δία από την οπτική γωνία της Γης. Αυτές οι ανεπαίσθητες αλλαγές έδωσαν τα κατάλληλα δεδομένα στους επιστήμονες για να υπολογίσουν τις ακριβείς διαστάσεις του πλανήτη, με απίστευτη ακρίβεια. Έτσι, οι μετρήσεις μας ξεκόλλησαν από τη δεκαετία του 1970 και τις πρώτες μετρήσεις που κάναμε με τα Voyager και έφτασαν στο 2026, με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια.
Μέχρι σήμερα οι μετρήσεις στις διαστάσεις του Δία βασίζονταν στα δεδομένα από περίπου 50 χρόνια πριν, καθώς τα δεδομένα προέρχονται από tις αποστολές Voyager και Pioneer. Αυτές οι αποστολές χρησιμοποίησαν ραδιοφωνικές δέσμες που μεταδόθηκαν μεταξύ του διαστημικού σκάφους και της Γης για να εκτιμήσουν την ακτίνα του πλανήτη. Ενώ ήταν πρωτοποριακά για την εποχή, τα δεδομένα άφησαν κενά που τα σύγχρονα όργανα είναι πλέον σε θέση να καλύψουν.
Το Juno όμως είναι ένα πολύ νεότερο σκάφος που εκτοξεύτηκε το 2011 και μπήκε σε τροχιά γύρω από τον Δία το 2016. το 2021 η αποστολή του άλλαξε και μαζί με αυτή και η τροχιά του γύρω από τον Δία. Η νέα τροχιά του επέτρεψε να περάσει πίσω από το Δία από την οπτική φωνία της Γης, προσφέροντας στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία για να μελετήσουν την ατμόσφαιρα του πλανήτη και πως αυτή κάμπτει τα ραδιοκύματα.
Η νέα τροχιά του Juno στον Δία αλλάζει τα πάντα
«Όταν το διαστημόπλοιο περνάει πίσω από τον πλανήτη, το σήμα ραδιοεπικοινωνίας του μπλοκάρεται και κάμπτεται από την ατμόσφαιρα του Δία. Αυτό επιτρέπει μια ακριβή μέτρηση του μεγέθους του Δία», δήλωσε ο κύριος ερευνητής του Juno, Δρ. Scott J. Bolton, του Ινστιτούτου Ερευνών Southwest.
Οι επιστήμονες μπορούν να παρατηρήσουν πως τα ραδιοκύματα καμπυλώνονται όταν περνούν μέσα από την ατμόσφαιρα του Δία κα αυτά τα δεδομένα ήταν ιδανικά για τη δημιουργία λεπτομερών χαρτών θερμοκρασίας και πυκνότητας για όλο τον πλανήτη. Μέσω αυτών των χαρτών, ανακαλύψαμε πως ο Δίας είναι περίπου 8 χιλιόμετρα πιο στενός στον ισημερινό του και περίπου 10 χιλιόμετρα πιο επίπεδος τους πόλους του, από ότι ξέραμε μέχρι σήμερα. Φυσικά αυτό δε σημαίνει πως είναι επίπεδος, απλά το σχήμα του είναι ελαφρώς πιο ωοειδές, όπως και της Γης.
«Τα σχολικά βιβλία θα πρέπει να ενημερωθούν», δήλωσε ο καθηγητής Yohai Kaspi του Ινστιτούτου Weizmann . «Το μέγεθος του Δία δεν έχει αλλάξει, φυσικά, αλλά ο τρόπος που τον μετράμε έχει αλλάξει».
Αν και οι διαφορές που βρέθηκαν, σε σχέση με μις προηγούμενες μετρήσεις, είναι πολύ μικρές, οι επιπτώσεις τους έχουν μεγάλες διαφορές στην πλανητική επιστήμη, που απαιτεί ακρίβεια. Αυτό φαίνεται στα εσωτερικά μοντέλα που έχουμε για τον Δία, όπου ακόμα και λίγα χιλιόμετρα διαφορά, προσφέρουν προβλέψεις που ταιριάζουν καλύτερα με τα βαρυτικά δεδομένα και τις ατμοσφαιρικές παρατηρήσεις μας.
Τα νέα και πιο ακριβή δεδομένα για τον Δία αλλάζουν τα πλανητικά μοντέλα
Οι νέες μετρήσεις έρχονται με ένα σωρό περισσότερα δεδομένα που δεν υπήρχαν στο παρελθόν. Για παράδειγμα, οι προηγούμενες μετρήσεις δε λάμβαναν υπόψη τους ακραίους ανέμους του Δία, που είναι από τους ισχυρότερους στο ηλιακό μας σύστημα. Όταν όμως οι επιστήμονες έβαλαν και τους ανέμους και τη δυναμική τους στα μοντέλα τους, λύθηκαν επιτέλους οι μακροχρόνιες αποκλίσεις που παρατηρούνταν στα θεωρητικά μοντέλα και τις πραγματικές παρατηρήσεις.
«Είναι δύσκολο να δούμε τι συμβαίνει κάτω από τα σύννεφα του Δία, αλλά τα ραδιοφωνικά δεδομένα μας δίνουν μια εικόνα για το βάθος των ζωνικών ανέμων του Δία και των ισχυρών τυφώνων», εξήγησε ο Kaspi.
Γιατί έχει σημασία;
Το βασικό θέμα με τον Δία όμως, είναι πως πρόκειται για τον μεγαλύτερο και με διαφορά πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Αυτό σημαίνει πως αποτελεί σημείο αναφορά για την μελέτη όλου του ηλιακού μας συστήματος, αλλά και όλων των αέριων γιγάντων στο σύμπαν. Για αυτό η μελέτη του είναι καίριας σημασίας για την κατανόηση του σύμπαντος, καθώς θα βρούμε αέριους γίγαντες, ακόμα μεγαλύτερους από τον Δία, σε όλο το σύμπαν.
Τώρα, περιμένουμε τα δεδομένα από την αποστολή JUICE, που ξεκίνησε το 2023 και έχει ένα όργανο σχεδιασμένο για λεπτομερή ανάλυση της ατμόσφαιρας του Δία. Θα μας δώσει δεδομένα που δεν είχαμε ποτέ μέχρι σήμερα. Αυτή είναι η καλύτερη απόδειξη πως τεχνολογία και επιστήμη πάνε μαζί!
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Nature Astronomy.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
