Μια ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Brandon στον Καναδά, με επικεφαλής στον Δρ. Bryan Cassone, μελετά κηρώδεις σκώληκες και συγκεκριμένα τις κάμπιες του μεγάλου κηρώδους σκώρου (Galleria mellonella). Πρόκειται για κάμπιες που σύμφωνα με τη μελέτη των επιστημόνων, καταναλώνουν πλαστικό πολυαιθυλενίου, τον πιο συνηθισμένο τύπο πλαστικού παγκοσμίως. Μάλιστα, αφού το καταναλώσουν, μπορούν να το αποικοδομήσουν, εξαφανίζοντάς το πρακτικά από τη φύση!
Σύμφωνα με τη μελέτη, 2.000 κηρώδη σκουλήκια, μπορούν να φάνε μια ολόκληρη πλαστική σακούλα, σε 4 ώρες. Αυτό είναι μια τρομερή ιδιότητα, καθώς στην φύση, μια πλαστική σακούλα χρειάζεται εκατοντάδες χρόνια για να αποσυντεθεί.
«Περίπου 2.000 κηρώδη σκουλήκια μπορούν να διασπάσουν μια ολόκληρη σακούλα πολυαιθυλενίου σε μόλις 24 ώρες, αν και πιστεύουμε ότι η ταυτόχρονη χορήγηση συμπληρωμάτων με διεγερτικά σίτισης όπως τα σάκχαρα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον αριθμό των σκουληκιών», δήλωσε ο Cassone, καθηγητής Βιολογίας Εντόμων-Παρασίτων και Φορέων στο Τμήμα Βιολογίας.
Το πολυαιθυλένιο είναι το πλαστικό που παράγεται ευρύτερα σε όλο τον κόσμο, με πάνω από 100 εκατομμύρια τόνους να παράγονται κάθε χρόνο, για προϊόντα όπως σακούλες μέχρι κάθε είδος συσκευασίας.
Αυτός είναι και ο λόγος που πλέον αποτελεί τεράστιο κίνδυνο για το περιβάλλον, καθώς όλα αυτά τα απορρίμματα καταλήγουν στη φύση. Το ότι πρόκειται για υλικά που έχουν χημική ανθεκτικότητα και αντοχή στην αποσύνθεση, είναι αυτό που κάνει αυτά τα προϊόντα τόσο βλαβερά και επίμονα για το περιβάλλον. Η πλήρης υποβάθμιση αυτού του υλικού, ώστε να διαλυθεί στη φύση, μπορεί να πάρει από δεκαετίες μέχρι εκατοντάδες χρόνια.
Το 2017 όμως, ανακαλύψαμε αυτά τα μικρά σκουλήκια, που μπορούν να φάνε πολυαιθυλένιο. Τώρα, νέα έρευνα έρχεται να αποκαλύψει, πως οι πλαστιοκοφάγιες κάμπιες, μπορούν να διασπάσουν το πλαστικό σε λίγες μόνο ημέρες, μετατρέποντας σε σωματικό λίπος.
Η ομάδα του Cassone, μελέτησε την αλληλεπίδραση μεταξύ των κηρωδών σκωλήκων και των βακτηριδίων του εντέρου τους, ώστε να κατανοήσουμε πως καταφέρνουν να αποικοδομήσουν το πλαστικό. Ανακάλυψαν πως οι εν λόγω κάμπιες μπορούν να μεταβολίσουν κανονικά το πλαστικό.
Πίστωση: Harald Grove
«Αυτό είναι παρόμοιο με το να τρώμε μπριζόλα – αν καταναλώνουμε υπερβολική ποσότητα κορεσμένων και ακόρεστων λιπαρών, αυτά αποθηκεύονται στον λιπώδη ιστό ως αποθέματα λιπιδίων, αντί να χρησιμοποιούνται ως ενέργεια», εξήγησε ο Cassone.
Εκτός από τις βιολογικές διεργασίες που εμπλέκονται, η ομάδα αξιολόγησε τις επιπτώσεις στην υγεία των σκουληκιών από μια διατροφή που αποτελείται αποκλειστικά από πλαστικό.
Εδώ όμως, έρχεται το πρόβλημα με μια δίαιτα αποκλειστικά με πλαστικό. Οι σκώληκες είναι καταδικασμένοι σε θάνατο, όταν τρέφονται αποκλειστικά με πλαστικά. Δεν μπορούν να επιβιώσουν ούτε για λίγες ημέρες και πεθαίνουν μαζικά.
«Οι κάμπιες έχουν σημαντικά χαμηλότερη φυσική κατάσταση σε μια πλαστική διατροφή λόγω της έλλειψης θρεπτικών συστατικών σε μια πλαστική διατροφή – αυτή υποβάλλεται σε επεξεργασία ως λίπος, αλλά δεν λαμβάνουν άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της ανάπτυξής της», δήλωσε ο Casson.
«Έχουμε προσπαθήσει να εκτρέψουμε κάμπιες σε πολλαπλές γενιές που μπορούν να συντηρηθούν αποκλειστικά με πλαστικό, αλλά δεν έχουμε ακόμη πετύχει», πρόσθεσε.
Ο Cassone είναι αισιόδοξος πως θα μπορέσει να δημιουργήσει ένα συμπλήρωμα, ώστε να ενσωματώσει άλλες τροφές στο πλαστικό, που όχι μόνο θα κρατάει τις κάμπιες ζωντανές, αλλά και θα τις ευνοεί.
Πρόκειται για μια συναρπαστική έρευνα, που αν καταφέρει να βρει λύσεις, θα προσφέρει συναρπαστικές δυνατότητες στη καταπολέμηση της ρύπανσης από πλαστικά.
«Πρώτον, θα μπορούσαμε να καλλιεργήσουμε μαζικά κηρώδη σκουλήκια με μια δίαιτα που θα περιλαμβάνει ταυτόχρονα συμπληρώματα πολυαιθυλενίου, στο πλαίσιο μιας κυκλικής οικονομίας», είπε ο Cassone.
Το κοσμικό «Χέρι του Θεού» μόλις έγινε ακόμα πιο περίεργο!
Παράλληλα, οι επιστήμονες εργάζονται στην αναπαραγωγή της διαδικασίας διάσπασης του πλαστικό, ώστε να μην έχουμε την ανάγκη των ίδιων των ζώων. Αν οι επιστήμονες καταφέρουν να βρουν τους ακριβείς βιολογικούς μηχανισμούς και τα ένζυμα που χρησιμοποιούνται για τη διάσπαση των πλαστικών, τότε θα μπορούμε να αναπτύξουμε βιομηχανικές διαδικασίες, χωρίς τα ίδια τα σκουλήκια.
Και υπάρχει ένα επιπλέον πλεονέκτημα! Η μεγάλης κλίμακας εκτροφή κηρωδών σκωλήκων αναμένεται να παράγει τεράστια ποσότητα βιομάζας εντόμων. Τα προκαταρκτικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει μια εξαιρετικά θρεπτική πηγή τροφής για την εμπορική ιχθυοκαλλιέργεια.
Η λύση στην ρύπανση από τα πλαστικά, ίσως βρίσκεται σε αυτά τα μικρά ζωάκια!
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο Ετήσιο Συνέδριο της Εταιρείας Πειραματικής Βιολογίας στην Αμβέρσα του Βελγίου, στις 8 Ιουλίου 2025.
