Αυτή τη στιγμή υπολογίζεται πως 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές εξακολουθούν να μην έχουν αξιόπιστη πρόσβαση στο διαδίκτυο, μια νέα γενιά πλατφόρμας σε υψόμετρο υπόσχεται να εξαλείψει οριστικά τις νεκρές ζώνες. Το 2026, παρά το γεγονός ότι έκαναν το ντεμπούτο τους 10.000 δορυφόροι από το Starlink και περίπου 650 δορυφόροι από την One Web η πρόσβαση στο internet για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού του πλανήτη μας παραμένει ακατόρθωτη.
Δείτε ακόμη: Δεν πέρασε συναλλαγή 1 ευρώ σε βενζινάδικο σε POS με Πειραιώς
Σύμφωνα με το 2025 Facts and Figures report της International Telecommunication Union περίπου το 1/3 της ανθρωπότητας συνεχίζει να μην έχει πρόσβαση στο ίντερνετ ή μπορεί να το κάνει υπό ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Πολλοί παράγοντες συμβάλλουν σε αυτό το μεγάλο χάσμα. Αρχικά, το γεγονός ότι το bandwidth των δορυφόρων γίνεται λιγότερο αποδοτικό σε περιπτώσεις που ο πληθυσμός είναι ιδιαίτερα πυκνός.
Ενώ δευτερευόντως η παροχή υψηλής ποιότητας κάλυψης σε μια συγκεκριμένη περιοχή απαιτεί έναν ολόκληρο στόλο δορυφόρων χαμηλής τροχιάς, ένα άκρως περίπλοκο και εξαιρετικά δαπανηρό επίτευγμα. Δεν θα πρέπει επίσης να αγνοήσουμε το γεγονός ότι οι συνδρομές σε πολλά μέρη του κόσμου παραμένουν ακόμα σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες αγορές. Η λύση σε όλα αυτά ίσως δεν είναι το ίντερνετ από το διάστημα, αλλά από τη στρατόσφαιρα. Και η πρώτη προσπάθεια αναμένεται να ξεκινήσει αυτή τη χρονιά.
Πως λειτουργεί;
Ο λόγος για τα High Altitude Platform Stations (HAPS) που μπορεί να πάρει διάφορες μορφές, όπως για παράδειγμα μπαλόνια, drones ή ακόμη και μη επανδρωμένα αεροσκάφη τα οποία να τοποθετούνται στα 18 με 25 km πάνω από το έδαφος. Σε σύγκριση με τους δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά, που τους συναντάμε στα 500 km. Τροφοδοτούνται από ηλιακά panels και μπαταρίες και μπορούν να παραμείνουν στον αέρα για ολόκληρες εβδομάδες ή ακόμη και μήνες. Έχουν ένα πολύ μεγάλο όφελος. Συγκεκριμένα μειώνουν την απόσταση μεταξύ του πομπού και του χρήστη, προσφέρουν υψηλής ποιότητας και υψηλής ταχύτητας internet, ταυτόχρονα όμως και χαμηλής καθυστέρησης και φυσικά μειώνουν το κόστος της συνδεσιμότητας για εκατοντάδες ή χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Και ακριβώς αυτή είναι η σωστή λύση σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου η διάθεση καλωδίων οπτικών ινών ή πύργων κινητής δεν είναι μια οικονομικά βιώσιμη διαδικασία για πολλούς παρόχους. Η υποδομή αυτή δηλαδή στη στρατόσφαιρα θα μπορούσε να παρέχει μια πρακτική εναλλακτική λύση.
Το εγχείρημα δεν είναι κάτι το νέο. Σαν concept ξεκίνησε τη δεκαετία του 1990 και βελτιώθηκε ριζικά τη δεκαετία του 2000. Το γνωρίσαμε από την Alphabet, τη μητρική εταιρεία της Google με το Project Loon. Σκοπός του Project ήταν να παρέχει ίντερνετ σε απομακρυσμένες περιοχές μέσω μπαλονιών που κινούνταν στον αέρα, αν και η ιδέα δυστυχώς εγκαταλείφθηκε το 2021. Υπήρξαν πολλές προκλήσεις, όπως η διατήρηση ακριβούς θέσης πάνω από μια συγκεκριμένη περιοχή, η αντίσταση στους ανέμους που παρατηρούνταν ενώ και η διαχείριση των εκτοξεύσεων και της ανάκτησης του εξοπλισμού θεωρήθηκε ιδιαίτερα δαπανηρή και μη συμφέρουσα σε σχέση με τα παραδοσιακά δίκτυα δορυφόρων.
Ένα παράδειγμα είναι η αμερικανική startup Sceye, η οποία έχει αναπτύξει ένα αερόπλοιο μήκους 65 μέτρων γεμάτο με ήλιο, ικανό να διατηρεί σταθερή θέση ενώ παρέχει λειτουργικές υπηρεσίες συνδεσιμότητας. Από την άλλη, έχουμε την Aalto HAPS, θυγατρική της Airbus που έχει προβεί στη δημιουργία drone ικανού να παραμείνει σε θέση για ως και 67 συνεχόμενες ημέρες.
Σε κάθε περίπτωση η τεχνολογία HAPS θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη καθολικής συνδεσιμότητας συμπληρώνοντας τα επίγεια και τα δορυφορικά δίκτυα.
