Περισσότερα από 13 εκατομμύρια παιδιά έχουν γεννηθεί παγκοσμίως μέσω υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (IVF). Τώρα, μια νέα μελέτη εξετάζει ένα ενδιαφέρον ερώτημα σχετικά με το αν οι πρώτες ημέρες ανάπτυξης ενός εμβρύου στο εργαστήριο μπορούν να αφήνουν κάποιο ίχνος στο DNA.
Ερευνητές από το Sun Yat-sen University στην Κίνα εντόπισαν μια διαφορά σε μια κατηγορία DNA που ονομάζεται LINE-1, γνωστή και ως «jumping genes». Πρόκειται για τμήματα του DNA που μπορούν να αντιγράφονται και να εισάγουν αντίγραφα του εαυτού τους σε άλλα σημεία του γονιδιώματος.
Τι βρήκαν οι ερευνητές
Η ομάδα ανέλυσε δείγματα αίματος από 33 παιδιά που είχαν συλληφθεί μέσω IVF και 42 παιδιά που είχαν συλληφθεί χωρίς θεραπεία γονιμότητας. Τα περισσότερα δείγματα προέρχονταν από τον ομφάλιο λώρο κατά τη γέννηση, ενώ ορισμένα είχαν ληφθεί από παιδιά ηλικίας 2 έως 5 ετών.
Στα παιδιά που είχαν συλληφθεί μέσω IVF, οι ερευνητές βρήκαν ελαφρώς μεγαλύτερη ποσότητα DNA LINE-1 συνολικά.
Εξέτασαν επίσης αν υπήρχε διαφορά ανάλογα με τη μέθοδο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Ορισμένα παιδιά είχαν συλληφθεί μέσω συμβατικού IVF, ενώ σε άλλα είχε χρησιμοποιηθεί η τεχνική όπου ένα μόνο σπερματοζωάριο εγχέεται απευθείας στο ωάριο (ICSI). Δεν εντοπίστηκε σαφής διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήρθε από τρεις οικογένειες
Οι ερευνητές είχαν τη δυνατότητα να συγκρίνουν, σε τρεις οικογένειες, ένα παιδί που είχε συλληφθεί μέσω IVF με έναν αδελφό ή αδελφή που είχε συλληφθεί χωρίς θεραπεία γονιμότητας.
Και στις τρεις οικογένειες, το παιδί που είχε συλληφθεί μέσω IVF είχε περισσότερα LINE-1. Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τρεις οικογένειες δεν αρκούν για να αποδειχθεί ότι η διαφορά προκλήθηκε αποκλειστικά από την IVF.
Η διαφορά ήταν επίσης πιο ξεκάθαρη στα κορίτσια. Στα αγόρια υπήρχε παρόμοια τάση, αλλά τα δεδομένα ήταν λιγότερο σαφή. Χρειάζονται μεγαλύτερες ομάδες για να διαπιστωθεί αν αυτή η διαφοροποίηση σχετίζεται πράγματι με το φύλο.
Τι σχέση μπορεί να έχει με την υγεία;
Όταν οι επιστήμονες εξέτασαν πιο αναλυτικά τα σημεία όπου εμφανίζονταν διαφορετικά τα LINE-1, βρήκαν ορισμένες περιοχές του DNA κοντά σε γονίδια που έχουν συσχετιστεί στο παρελθόν με την καρδιά, τον μεταβολισμό, τον εγκέφαλο και τον καρκίνο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η IVF προκαλεί αυτές τις ασθένειες.
Η συγκεκριμένη μελέτη δεν εξέτασε αν τα συγκεκριμένα γονίδια λειτουργούσαν διαφορετικά και οι ερευνητές δεν παρακολούθησαν τα παιδιά για να διαπιστώσουν αν κάποια εμφάνισαν προβλήματα υγείας. Επομένως, η πιθανή σύνδεση παραμένει ένα ερώτημα για μελλοντική έρευνα.
Υπάρχει επίσης κάτι που οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να ξεκαθαρίσουν. Δεν γνωρίζουν πότε ακριβώς δημιουργήθηκε η διαφορά. Τα δεδομένα προέρχονται από δείγματα αίματος και δεν παρακολούθησαν άμεσα τις αλλαγές στα έμβρυα. Επιπλέον, χωρίς DNA και από τους δύο γονείς δεν μπορούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα αν κάποιες από τις διαφορές εμφανίστηκαν στα παιδιά ή κληρονομήθηκαν. Παράγοντες που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο.
Υπάρχουν και άλλα στοιχεία
Επίσης, μια πολύ μεγαλύτερη μελέτη στο Nature Medicine, η οποία εξέτασε το DNA 8.328 μωρών και των γονιών τους. Η μελέτη εντόπισε συνδέσεις ανάμεσα σε συγκεκριμένα στάδια θεραπειών γονιμότητας και νέες αλλαγές στο DNA που εμφανίζονται νωρίς στην ανάπτυξη.
Πρόκειται όμως για διαφορετικό τύπο γενετικής αλλαγής, επομένως δεν επιβεβαιώνει το εύρημα της νέας κινεζικής μελέτης. Προσθέτει, πάντως, ένα ακόμη στοιχείο στην προσπάθεια των επιστημόνων να κατανοήσουν αν και πώς η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να επηρεάζει την πρώιμη ανάπτυξη.
Προς το παρόν, το βασικό συμπέρασμα είναι πιο περιορισμένο αλλά ενδιαφέρον. Τα παιδιά που έχουν συλληφθεί μέσω IVF φαίνεται να παρουσιάζουν ορισμένες διαφορές στα LINE-1 στοιχεία του DNA τους. Το αν αυτή η «υπογραφή» έχει οποιαδήποτε επίδραση στην υγεία ή αν σχετίζεται αποκλειστικά με τη διαδικασία της IVF είναι κάτι που οι επιστήμονες χρειάζονται πολύ μεγαλύτερες μελέτες για να το απαντήσουν.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο American Journal of Obstetrics & Gynecology.
