Οι μαύρες τρύπες είναι από τα πιο παράξενα και πιο μυστήρια αντικείμενα στο Σύμπαν. Μια από αυτές όμως, η J2245+3743, σπάει κάθε ρεκόρ με την τελευταία της έκλαμψη. Πρόκειται για έναν ενεργό γαλαξιακό πυρήνα (AGN) με μάζα 500 εκατομμύρια φορές αυτή του Ήλιου μας. Η J2245+3743 μόλις προκάλεσε μια τεράστια έκλαμψη που δεν έχουμε δει ποτέ ξανά μέχρι σήμερα!
Το συμβάν εντοπίστηκε από το Zwicky Transient Facility (ZTF), που εδρεύει στο Αστεροσκοπείο Palomar του Caltech, το 2018. Η έκλαμψη έγινε πιο φωτεινή κατά 40 φορές μέσα σε λίγους μήνες. Στο μέγιστο σημείο της ήταν περίπου τόσο φωτεινή όσο 10 τρισεκατομμύρια Ήλιοι, που σημαίνει πως είναι 30 φορές φωτεινότερη από την προηγούμενη πιο φωτεινή έκλαμψη που έχουμε δει. Ακόμα και από την τεράστια απόσταση που μας χωρίζει, το φως φτάνει σε εμάς από δισεκατομμύρια έτη φωτός, δυνατά και καθαρά.
«Τα ενεργειακά στοιχεία δείχνουν ότι αυτό το αντικείμενο είναι πολύ μακριά και πολύ φωτεινό», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο επικεφαλής συγγραφέας Matthew Graham, καθηγητής αστρονομίας στο Caltech, καθώς και επιστήμονας του έργου για το ZTF και συν-κύριος ερευνητής του έργου. «Αυτό δεν μοιάζει με κανέναν AGN που έχουμε δει ποτέ».
Όταν ανακαλύψαμε το αντικείμενο για πρώτη φορά, δεν φαινόταν να είναι κάτι ξεχωριστό, όμως η αρχική έκλαμψη δεν υποχωρούσε. Για αυτό οι αστροφυσικοί ξεκίνησαν να διεξάγουν επακόλουθες παρατηρήσεις με το Αστεροσκοπείο WM Keck στη Χαβάη. Από αυτά τα δεδομένα βρήκαν πως ήταν απίστευτα φωτεινό, σε σημείο που η ομάδα έπρεπε να χρησιμοποιήσει το Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) της NASA για να ελέγξει ξανά ότι ήταν στην πραγματικότητα τόσο φωτεινό.
«Αρχικά, ήταν σημαντικό να διαπιστωθεί ότι αυτό το ακραίο αντικείμενο ήταν πραγματικά τόσο φωτεινό», εξήγησε ο συν-συγγραφέας KE Saavik Ford, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο City της Νέας Υόρκης (CUNY).
«Αν μετατρέψετε ολόκληρο τον Ήλιο μας σε ενέργεια, χρησιμοποιώντας τον διάσημο τύπο του Άλμπερτ Αϊνστάιν E = mc2, τόση είναι η ποσότητα ενέργειας που έχει εκλυθεί από αυτή την έκλαμψη από τότε που αρχίσαμε να την παρατηρούμε», πρόσθεσε ο Ford.
ΔΕΗ Fibergrid: Πρόγραμμα smart readiness – Έλεγχος διαθεσιμότητας
Η εξήγηση που δίνουν οι επιστήμονες για το συμβάν είναι πως η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα καταπίνει ένα άστρο. Πρόκειται για μια διαδικασία γνωστή και ως συμβάν παλιρροιακής διαταραχής ή TDE. Αν όμως είναι TDE, τότε σημαίνει πως η μαύρη τρύπα διαλύθηκε και άρχισε να τρέφεται από ένα άστρο μάζας τουλάχιστον 30 φορές αυτή του Ήλιου μας.
Αυτό θα ήταν μεγαλύτερο από το μεγαλύτερο γνωστό συμβάν, ένα συμβάν που ονομάστηκε Scary Barbie από την αρχική του ταξινόμηση ZTF ως ZTF20abrbeie.
«Δεν θα είχαμε ανακαλύψει ποτέ αυτό το σπάνιο γεγονός εξαρχής αν δεν υπήρχε το ZTF», εξήγησε ο Graham. «Παρατηρούμε τον ουρανό με το ZTF εδώ και επτά χρόνια, οπότε όταν βλέπουμε κάτι να λάμπει ή να αλλάζει, μπορούμε να δούμε τι έχει κάνει στο παρελθόν και πώς θα εξελιχθεί».
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Astronomy.
