Από όλα όσα συμβαίνουν στον σύμπαν και μπορούμε να παρατηρήσουμε, οι ταχείες ραδιοφωνικές ριπές (Fast Radio Burst – FRB) είναι από τα μεγαλύτερα μυστήρια. Τα ραδιοτηλεσκόπια μας έχουν πιάσει εκατοντάδες FRM που ξέρουμε την προέλευσή τους, όμως πρόσφατα εντόπισαν μια από τις πιο συναρπαστικές ριπές σημάτων μέχρι σήμερα. Μάλιστα προέρχεται από την μεγαλύτερη απόσταση που έχουμε παρατηρήσει ποτέ, ενώ παράλληλα είναι και πιο δυνατό.
Ένα τόσο δυνατό FRB, αψηφά όλα όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για την προέλευσή τους. Τα FRB είναι ξαφνικά κύμα ραδιοκυμάτων που συνήθως διαρκούν λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο, αν όχι μόνο χιλιοστά του δευτερολέπτου. Μάλιστα είναι τρομερά υψηλής ενέργειας, τόσο μεγάλης, που μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου, έχουν όση ενέργεια εκπέμπει ο ήλιος σε 3 ημέρες. Μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα πως σχηματίζονται.
Το νέο FRB, που οι αστρονόμοι ονόμασαν FRB 20220610A, εμφανίστηκε στο Australian Square Kilometre Pathfinder, μια διάταξη κεραιών στην έρημο περίπου 360 μίλια βόρεια του Περθ. Το εντυπωσιακό όμως είναι πως υπολόγισαν πότε έφυγε από τον προορισμό του, που ήταν πριν από περίπου 8 δισεκατομμύρια χρόνια. Μάλιστα δημοσίευσαν εργασία για αυτό στο περιοδικό Science.
Αφού καθόρισαν την πηγή του σήματος στον ουρανό, ακολούθησαν παρατηρήσεις με τηλεσκόπια ορατού φωτός και υπέρυθρα τηλεσκόπια. Οι συγγραφείς της εργασίας, κατάφεραν να δημιουργήσουν μια θολή εικόνα της συγχώνευσης δύο γαλαξιών.
«Όσο πιο μακριά βγαίνετε στο σύμπαν, φυσικά, τόσο πιο αμυδρά είναι οι γαλαξίες, επειδή είναι πιο μακριά. Είναι αρκετά δύσκολο να αναγνωρίσουμε τον γαλαξία-ξενιστή, και αυτό έχει κάνει», είπε η Sarah Burke Spolaor, αστρονόμος που μελετά FRB στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια, η οποία δεν ήταν συγγραφέας της μελέτης.
Το εντυπωσιακό με τα FRB δεν είναι η ένταση της έκρηξης, αλλά το ότι για να φτάσει σε εμάς από τον γαλαξία που συνέβη, πρέπει να διασχίσει εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια έτη φωτός, μέσα από το κενό χώρο μεταξύ των γαλαξιών.
Στη διαδικασία, θα συναντήσουν μια εξαιρετικά αραιή διασπορά ιονισμένων σωματιδίων. Αυτό είναι το υλικό που εμποδίζει το μεγαλύτερο μέρος του σύμπαντος να είναι εντελώς άδειο – αυτό που οι αστρονόμοι αποκαλούν διαγαλαξιακό μέσο, το οποίο μπορεί να αποτελεί έως και τη μισή «κανονική» ύλη του σύμπαντος.
«Δεν γνωρίζουμε πολλά για αυτό, γιατί είναι τόσο αδύναμο που είναι δύσκολο να εντοπιστεί», είπε ο Daniele Michilli, αστρονόμος στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης, για την ύλη μεταξύ των γαλαξιών.
Με αυτό το έναυσμα, θα ξεκινήσει η έρευνα για την συνολική μάζα του σύμπαντος, συμπεριλαμβανομένης και της ύλης μεταξύ των γαλαξιών. Αν και στις μέθοδούς εκτίμησης, οι απαντήσεις είναι αντικρουόμενες.
«Αν μετρήσουμε την ποσότητα της κανονικής ύλης στο σύμπαν -τα άτομα από τα οποία είμαστε όλοι φτιαγμένοι- διαπιστώνουμε ότι λείπει περισσότερο από το μισό από αυτό που θα έπρεπε να υπάρχει σήμερα. Πιστεύουμε ότι η ύλη που λείπει κρύβεται στον χώρο μεταξύ των γαλαξιών, αλλά μπορεί να είναι τόσο θερμή και διάχυτη που είναι αδύνατον να τη δούμε με τις συνήθεις τεχνικές», εξηγεί ο καθηγητής στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Swinburne της Αυστραλίας, Ράιαν Σάνον, ένας από τους διευθυντές της μελέτης. «Οι ταχείες εκρήξεις ραδιοκυμάτων ανιχνεύουν αυτό το ιονισμένο υλικό», πρόσθεσε ο επιστήμονας.
