Αν ονειρευόσουν ανέκαθεν να γίνεις αστροναύτης αλλά το είχες βάλει στην άκρη επειδή δεν διαθέτεις κάποιο εξειδικευμένο μεταπτυχιακό τίτλο, η διαστημική υπηρεσία των ΗΠΑ μόλις άλλαξε τους κανόνες. Η NASA ανακοίνωσε επίσημα ότι ανοίγει τις αιτήσεις για την επόμενη τάξη υποψήφιων αστροναυτών, σηματοδοτώντας την πρώτη διαδικασία επιλογής νέου προσωπικού από το 2024. Αυτή τη φορά, η διετής εκπαίδευση δεν θα αφορά απλώς πτήσεις σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, αλλά θα προετοιμάζει τους υποψηφίους συγκεκριμένα για εργασία και μόνιμη διαμονή στην επιφάνεια της Σελήνης.
Υπάρχει βέβαια ένας πολύ βασικός αστερίσκος που πρέπει να γνωρίζει κάθε ενδιαφερόμενος. Οι αιτήσεις απευθύνονται αποκλειστικά σε κατόχους αμερικανικής ή διπλής υπηκοότητας, καθώς για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας ο αντίστοιχος δρόμος περνάει μέσα από τις επιλογές του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Ακόμα κι έτσι όμως, οι νέες αλλαγές στα κριτήρια αποκαλύπτουν πολλά για το πώς αλλάζει η φιλοσοφία των διαστημικών ταξιδιών.
Τι αλλάζει στις προϋποθέσεις και γιατί μπαίνουν οι νοσηλευτές
Μέχρι σήμερα, απαράβατος κανόνας για να περάσει κάποιος την πόρτα της NASA ήταν η κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών σε έναν τομέα STEM (επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική ή μαθηματικά). Πλέον, η απαίτηση αυτή χαλαρώνει αισθητά. Η προϋπόθεση μπορεί να καλυφθεί είτε με τουλάχιστον δύο χρόνια παρακολούθησης σε διδακτορικό πρόγραμμα συναφούς επιστήμης, είτε με ολοκληρωμένες σπουδές στις ιατρικές επιστήμες.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι πως η NASA ανοίγει για πρώτη φορά στην ιστορία της την πόρτα σε εξειδικευμένα πτυχία νοσηλευτικής, όπως το Doctor of Nursing Practice και το Family Nurse Practitioner, καθώς και σε βοηθούς ιατρών (Physician Assistants). Η απαίτηση για τριετή επαγγελματική εμπειρία παραμένει σε ισχύ, ενώ για τους γιατρούς προσμετράται κανονικά ο χρόνος της ιατρικής ειδικότητας.
Αυτή η στροφή δεν είναι καθόλου τυχαία. Οι μελλοντικές αποστολές μεγάλης διάρκειας μακριά από τη Γη έχουν απόλυτη ανάγκη από εξειδικευμένο ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό. Δεδομένου ότι από την ημέρα της τελικής επιλογής μέχρι την πρώτη αποστολή μεσολαβούν περίπου πέντε χρόνια σκληρής προετοιμασίας, η νέα ομάδα πρέπει να χτιστεί με βάση τις πρακτικές ανάγκες που θα έχει η σεληνιακή βάση την επόμενη δεκαετία.
Από τους στρατιωτικούς πιλότους στους επιστήμονες
Τα πράγματα βέβαια δεν ήταν πάντα έτσι. Το μακρινό 1959, οι πρώτοι υποψήφιοι αστροναύτες έπρεπε υποχρεωτικά να είναι άνδρες κάτω των 40 ετών, με ύψος που δεν ξεπερνούσε το ένα μέτρο και ογδόντα εκατοστά, σε άριστη σωματική κατάσταση και απόφοιτοι στρατιωτικών σχολών δοκιμαστικών πιλότων με τουλάχιστον 1.500 ώρες πτήσης σε αεριωθούμενα. Από τους 508 φακέλους εκείνης της εποχής επιλέχθηκαν τελικά οι θρυλικοί Mercury 7.
Σταδιακά η υπηρεσία συνειδητοποίησε ότι το διάστημα δεν χρειάζεται μόνο χειριστές πηδαλίων αλλά και ερευνητές. Το 1967 εντάχθηκαν οι πρώτοι 11 επιστήμονες και το 1971 ο γεωλόγος Harrison Schmitt έγραψε ιστορία ως ο πρώτος και μοναδικός επαγγελματίας επιστήμονας που περπάτησε στο φεγγάρι, τουλάχιστον μέχρι σήμερα.
Πώς γίνεται η επιλογή και ποιο είναι το μεγάλο σχέδιο
Όσοι πληρούν τα κριτήρια μπορούν να καταθέσουν τα δικαιολογητικά τους μέσα από την επίσημη πύλη αστροναυτών της NASA έως και τις 3 Δεκεμβρίου. Η επιτροπή θα ξεχωρίσει περίπου 370 υποψηφίους για τις τελικές ιατρικές και ψυχολογικές δοκιμασίες, από τους οποίους θα προκύψει η τελική ολιγομελής ομάδα.
Ο νέος επικεφαλής της NASA, Jared Isaacman, υπογράμμισε ότι τα μέλη αυτής της τάξης θα είναι εκείνοι που θα ζήσουν και θα εργαστούν στην πρώτη μόνιμη βάση στη Σελήνη, δοκιμάζοντας στην πράξη τις τεχνολογίες υποστήριξης ζωής που θα επιτρέψουν αργότερα το πρώτο μεγάλο άλμα προς τον πλανήτη Άρη. Όλα αυτά έρχονται σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων για την υπηρεσία, ειδικά μετά τις πρόσφατες συζητήσεις όπου η NASA αντιμετωπίζει περικοπές στον προϋπολογισμό της και πιέζεται να επιταχύνει τα αποτελέσματα των επανδρωμένων αποστολών της.
Με τη ματιά του Techmaniacs
Το πιο συναρπαστικό στοιχείο σε αυτή την ανακοίνωση δεν είναι απλώς η αλλαγή των τυπικών πτυχίων, αλλά το βαθύτερο μήνυμα που κρύβεται πίσω από αυτήν. Όταν μια διαστημική υπηρεσία αρχίζει να στρατολογεί νοσηλευτές και ιατρικούς βοηθούς, σημαίνει πως έχει πάψει να αντιμετωπίζει το διάστημα ως έναν προορισμό για σύντομες επισκέψεις λίγων ημερών. Το σχέδιο πλέον είναι οι άνθρωποι να ζήσουν μόνιμα μακριά από τη Γη.
Θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον να δούμε πώς θα καταφέρουν αυτοί οι εξερευνητές να διατηρήσουν μια βιώσιμη ποιότητα ζωής και πώς θα διαμορφωθεί η καθημερινότητά τους μέσα στα κλειστά συστήματα της σεληνιακής βάσης Artemis. Αυτό το βήμα αποτελεί ίσως την πιο ουσιαστική αρχή στην προσπάθεια της ανθρωπότητας να μετατραπεί σε ένα πραγματικά διαπλανητικό είδος.
