Η καφεΐνη στο αίμα φαίνεται να επηρεάζουν την ποσότητα σωματικού λίπους, ενώ μπορεί δυνητικά να καθορίσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων. Τουλάχιστον αυτό ισχυρίζεται μία μελέτη του 2023, που έκανε χρήση γενετικών δεικτών για να δημιουργήσει μια πιο οριστική σχέση μεταξύ των επιπέδων καφεΐνης, του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΒΜΙ) και του κινδύνου για διαβήτη τύπου 2.
Η ερευνητική ομάδα, από το Ινστιτούτο Karolinska στη Σουηδία, το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ στο Ηνωμένο Βασίλειο και το Imperial College του Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο, είπε ότι τα ποτά χωρίς θερμίδες που περιέχουν καφεΐνη θα μπορούσαν να εξερευνηθούν ως πιθανό μέσο για τη μείωση των επιπέδων σωματικού λίπους.
«Γενετικά προβλεπόμενες υψηλότερες συγκεντρώσεις καφεΐνης στο πλάσμα συσχετίστηκαν με χαμηλότερο ΒΜΙ και λίπος ολόκληρου του σώματος», έγραψαν οι ερευνητές στη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2023.
«Επιπλέον, οι γενετικά προβλεπόμενες υψηλότερες συγκεντρώσεις καφεΐνης στο πλάσμα συσχετίστηκαν με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Περίπου το ήμισυ της επίδρασης της καφεΐνης στην πιθανότητα διαβήτη τύπου 2 εκτιμήθηκε ότι μεσολαβείται μέσω της μείωσης του ΒΜΙ».
Η μελέτη περιλάμβανε δεδομένα από σχεδόν 10.000 ανθρώπους που συλλέχθηκαν από υπάρχουσες γενετικές βάσεις δεδομένων, εστιάζοντας σε παραλλαγές σε συγκεκριμένα γονίδια ή κοντά σε συγκεκριμένα γονίδια που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με την ταχύτητα με την οποία διασπάται η καφεΐνη.
Τα άτομα με παραλλαγές που επηρεάζουν τα γονίδια, δηλαδή το CYP1A2 και το γονίδιο που το ρυθμίζει (AHR), τείνουν να διασπούν πιο αργά την καφεΐνη, επιτρέποντάς την να παραμείνει στο αίμα για περισσότερο χρόνο. Όμως, αυτά τα άτομα τείνουν να πίνουν λιγότερη καφεΐνη.
Μια προσέγγιση που ονομάζεται Μεντελιανή τυχαιοποίηση χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των σχέσεων μεταξύ την παρουσίας των παραλλαγών, των ασθενειών όπως ο διαβήτης, τη μάζα σώματος και άλλους παράγοντες όπως ο τρόπος ζωής.
Ενώ υπήρχε σημαντική σχέση μεταξύ των επιπέδων καφεΐνης, του BMI και του κινδύνου διαβήτη τύπου 2, δεν προέκυψε σχέση μεταξύ της ποσότητας καφεΐνης στο αίμα και καρδιαγγειακών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένης της κολπικής μαρμαρυγής, της καρδιακής ανεπάρκειας και του εγκεφαλικού.
Προηγούμενες μελέτες είχαν συνδέσει την μέτρια αύξηση της κατανάλωσης καφεΐνης, με υγεία της καρδιάς και με χαμηλότερο BMI. Τώρα, με τη νέα έρευνα έχουμε περισσότερες λεπτομέρειες για όσα ήδη γνωρίζαμε για τις επιπτώσεις του καφέ στον οργανισμό.
Βέβαια, θα πρέπει να γνωρίζουμε πως η ύπαρξη καφεΐνης στον οργανισμό δεν έχει μόνο θετικές επιδράσεις, πράγμα που σημαίνει πως πρέπει να καταναλώνουμε καφέ με μέτρο. Η τελευταία μελέτη όμως είναι ένα σημαντικό βήμα προς την ανακάλυψη της ιδανικής ποσότητας καφεΐνης που πρέπει να λαμβάνουμε.
«Μικρές, βραχυπρόθεσμες δοκιμές έχουν δείξει ότι η πρόσληψη καφεΐνης οδηγεί σε μείωση βάρους και λίπους, αλλά τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της πρόσληψης καφεΐνης είναι άγνωστα», εξήγησαν οι ερευνητές.
«Φονικά Ηλεκτρόνια» παίζουν φλιπεράκι γύρω από τη Γη
Η ομάδα πιστεύει ότι η συσχέτιση που παρουσιάζεται εδώ μπορεί να οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο η καφεΐνη αυξάνει τη θερμογένεση (παραγωγή θερμότητας) και την οξείδωση του λίπους (μετατρέποντας το λίπος σε ενέργεια) στο σώμα, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στο συνολικό μεταβολισμό.
Αν και η συγκεκριμένη μελέτη περιλαμβάνει ένα πολύ μεγάλο δείγμα ατόμων, η Μεντελιανή τυχαιοποίησηδεν είναι πάντα αλάνθαστη, ενώ ενδέχεται να υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δεν έχουν ληφθεί υπόψη στην μελέτη.
«Λαμβάνοντας υπόψη την εκτεταμένη πρόσληψη καφεΐνης παγκοσμίως, ακόμη και οι μικρές μεταβολικές της επιδράσεις θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία», έγραψαν οι ερευνητές.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο BMJ Medicine.
