Η Ευρώπη και κυρίως οι πιο νότιες χώρες, είχαν απορρίψει τα μετρητά και χώρες όπως η Νορβηγία και η Σουηδία, είχαν σχεδόν ξεχάσει πως μοιάζουν, με όλους τους πολίτες τους να χρησιμοποιούν κάρτες και ψηφιακά μέσα για τις πληρωμές τους. Οι Σουηδοί για παράδειγμα πραγματοποιούν τις πληρωμές τους ψηφιακά, κατά 90%. Την ώρα που οι Ιάπωνες έχουν 22% του ΑΕΠ του σε χαρτονομίσματα και κέρματα, η Σουηδία έχει κάτω από 1%.
Τα μετρητά ακόμα αντιστέκονται στην Νότια Ευρώπη και τη Μεσόγειο, με αρκετούς και ιδιαίτερα μεγαλύτερων ηλικιών, να συνεχίζουν να χρησιμοποιούν μετρητά για τις συναλλαγές τους. Η Γερμανία και η Αυστρία από την άλλη αγαπούν πολύ τα μετρητά, καθώς εκτιμούν την ιδιωτικότητα που προσφέρουν τα μετρητά, με τις τράπεζες να προσπαθούν να πείσουν τον κόσμο να χρησιμοποιεί περισσότερο τις κάρτες και είναι λογικό, αφού οι συναλλαγές με κάρτες έχουν προμήθειες.
Οι μεταφορές χρημάτων ηλεκτρονικά μεταξύ λογαριασμών κάποτε έμοιαζε με κάτι μοντέρνο και μακρινό, όμως ειδικά στη χώρα μας, οι τράπεζες και η εφορία πιέζει όλο και περισσότερο τους πολίτες να κάνουν τις συναλλαγές τους ηλεκτρονικά, με το ίδιο το κράτος να μην επιτρέπει τις συναλλαγές άνω των 500 ευρώ σε μετρητά. Με το πρόσχημα της φοροδιαφυγής, ο πολίτης δε μπορεί να χρησιμοποιήσει τα χρήματά του όπως θέλει, χωρίς να πρέπει να γίνει αυτό μέσω τραπέζης, ενώ πλέον είναι δύσκολο να σηκώσει και κάποιος τα χρήματά του από την τράπεζα, τα οποία του ανήκουν, τουλάχιστον θεωρητικά.
Ταυτόχρονα, στην Ελλάδα οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να δέχονται ψηφιακές πληρωμές για να εκδίδουν απευθείας και αποδείξεις, από τα μεγάλα καταστήματα μέχρι τα περίπτερα και τα ταξί.
Κάπου σε αυτή την μετάβαση ήρθε και η πανδημία, που έμαθε τον κόσμο να χρησιμοποιεί ψηφιακά μέσα για τις πληρωμές του, για να μπορεί να κάνει παραγγελίες από το σπίτι και για να μην πιάνει λεφτά που έχουν πιάσει χιλιάδες άλλοι, με τον φόβο μην κολλήσουν Covid. Ταυτόχρονα, όταν δεν έχουμε συνεχή εικόνα για το πόσα χρήματα έχουν μείνει στο πορτοφόλι μας, τείνουμε να μην υπολογίζουμε το χρήμα, με αποτέλεσμα να ξοδεύουμε περισσότερα, κάτι φυσικά βολεύει μεν την οικονομία γιατί κινείται χρήμα, όμως όχι απαραίτητα και τα νοικοκυριά που βλέπουν το εισόδημά τους να εξατμίζεται πολύ πιο γρήγορα.
Τώρα όμως, οι ευρωπαϊκές αρχές αρχίζουν να συνειδητοποιούν πως το ηλεκτρονικό χρήματα είναι πολύ καλό για να είναι αληθινό, πόσο μάλλον όταν Visa και Mastercard, όπως επίσης και Apple Pay και Google Pay, κερδίζουν δισεκατομμύρια από αυτές τις συναλλαγές. Έτσι, βλέπουν τα μετρητά με άλλο μάτι πλέον και θέλουν να δουν τα μετρητά να κάνουν την επιστροφή τους, παραμένοντας ένα ζωντανό μέσο πληρωμών.
Για να αρθούν όλες οι αμφιβολίες που απομένουν, τον Δεκέμβριο, υπουργοί από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ επανέλαβαν την επιθυμία τους να απαγορεύσουν στις επιχειρήσεις να αρνούνται χαρτονομίσματα και κέρματα. Με νόμο, τα καταστήματα και τα εστιατόρια εξακολουθούν να μπορούν να δηλώνουν ότι προτιμούν τις ψηφιακές πληρωμές, αλλά θα πρέπει επίσης να δέχονται και μετρητά.
Η Ευρώπη αρχίζει να κάνει ένα βήμα πίσω, ιδιαίτερα όταν οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται με της ψηφιακές διαδικασίες, κάνοντας τη ζωή τους όχι μόνο δύσκολη αλλά και ανυπόφορη. Ταυτόχρονα, οι πιο αδύναμοι οικονομικά, έχουν πρόβλημα στο άνοιγμα νέων λογαριασμών.
Βέβαια, θα πρέπει να θυμόμαστε πως υπάρχει και ένας φόβος για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των συστημάτων πληρωμών. Τίποτα από τα ψηφιακά μέσα δε λειτουργεί όταν δεν υπάρχει ρεύμα ή σύνδεση στο διαδίκτυο. Στην Ισπανία που είχε τελευταία προβλήματα στην ηλεκτροδότηση, κατάλαβαν πολύ καλά στο πετσί τους πως οι ψηφιακές πληρωμές έρχονται με τον κίνδυνο να μη μπορείς να κάνεις συναλλαγές καθόλου και αν δεν έχει κάποιος χρήματα πάνω του, δε θα μπορεί να βγάλει χρήματα από πουθενά.
Με τον κόσμο να είναι ένα καζάνι που βράζει, υπάρχουν και φόβοι για το τι θα γίνει σε μια κατάσταση πολέμου. Η Ευρώπη για παράδειγμα, βασίζεται πάρα πολύ σε Visa και Mastercard, που είναι αμερικανικές εταιρείες. Τελευταία, η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει γίνει ιδιαίτερα απρόβλεπτη και κατά συνέπεια επικίνδυνη, ενώ ήδη απειλεί ευρωπαϊκές περιοχές πως θα επιτεθεί. Αν οι ΗΠΑ μπλοκάρουν τους ευρωπαϊκούς λογαριασμούς που έχουν κάρτες Visa και Mastercard, τότε δε θα μπορεί να γίνει καμία συναλλαγή. Για αυτό η Ευρώπη ετοιμάζει το ψηφιακό ευρώ, όμως απέχουμε πολύ από το να είναι έτοιμο.
Ταυτόχρονα, με την ανησυχία για επιθέσεις από Ρώσους και Κινέζους hackers στα συστήματα πληρωμών, υπάρχει μια γενικότερη ανασφάλεια, στην οποία τα μετρητά είναι η απάντηση. Όσο και αν διασφαλίσουμε της ψηφιακές συναλλαγές, η ανθεκτικότητα των μετρητών δύσκολα μπορεί να ξεπεραστεί.
Τώρα ξαφνικά, οι σκανδιναβικές χώρες συμβουλεύουν τους πολίτες τους να έχουν μετρητά για παν ενδεχόμενο, αρκετά για να τους φτάσουν για μια εβδομάδα και τώρα αρχίζει όλη η ΕΕ να δίνει την ίδια συμβουλή.
Μπορεί εδώ και χρόνια να προσπαθούν οι τράπεζες να μας πείσουν πως οι ηλεκτρονικές πληρωμές είναι το μέλλον, όμως η πραγματικότητα δείχνει πως το μετρητό είναι ακόμα ο βασιλιάς και μπορεί να προσφέρει ασφάλεια σε δύσκολες περιστάσεις.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
