Στη διάρκεια της γεωλογικής ιστορίας, το κλίμα του πλανήτη μας γνώρισε εποχές των παγετώνων, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό καθορίζονταν από τις αλλαγές της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο (κύκλοι Milankovitch). Καμία δύναμη ωστόσο δεν στάθηκε ικανή να διαταράξει αυτούς τους κύκλους, πέρα από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science: (DOI: 10.1126/science.aed3379) δείχνει ότι η επόμενη εποχή των παγετώνων είχε αρχίσει ήδη να εκδηλώνεται πριν από 2.000 χρόνια περίπου, όταν ο άνθρωπος την διέκοψε τυχαία. Μέχρι τη δεκαετία του 1960, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αύξησαν τη θερμοκρασία σε τέτοιο βαθμό, ώστε η πορεία να αντιστραφεί πλήρως.
Ο άνθρωπος σταμάτησε τυχαία την επόμενη εποχή των παγετώνων
Όπως αναφέρει ο επικεφαλής ερευνητής του Πανεπιστημίου Columbia, Nicolas Young, η διαδικασία είχε ξεκινήσει, ο παγετώνας επρόκειτο να συμβεί και όμως σταμάτησε· ένδειξη του βίαιου κλονισμού του κλίματος του πλανήτη μας από τον ανθρώπινο παράγοντα.
Σήμερα διανύουμε μια μεσοπαγετωνική περίοδο, δηλαδή μια περίοδο θερμότερου κλίματος μεταξύ των παγετωνικών περιόδων, με την τελευταία μεγάλη παγετωνική περίοδο να έχει ολοκληρωθεί πριν από περίπου 11.700 χρόνια.
Στο αποκορύφωμά της, το γιγάντιο παγοκάλυμμα Laurentide κάλυπτε σχεδόν ολόκληρο τον Καναδά και το βόρειο τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών. Το μοναδικό απομεινάρι αυτού του τεράστιου παγετώνα που επιβιώνει μέχρι σήμερα είναι το Barnes Ice Cap, μια έκταση πάγου στο μέγεθος της πολιτείας Ντέλαγουερ.. Στις μέρες μας συρρικνώνεται με ταχείς ρυθμούς, λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ωστόσο, η πρόσφατη υποχώρηση του πάγου αποκάλυψε θαμμένη αρχαία βλάστηση που είχε διατηρηθεί άθικτη στο υπέδαφος, καθώς ο συγκεκριμένος παγετώνας είναι προσκολλημένος στο βραχώδες υπόστρωμα («cold-based») και δεν ολισθαίνει διαβρώνοντας το τοπίο.
Τι αποκάλυψε η μελέτη του Laurentide
Αναλύοντας τα υπολείμματα βρύων και φυτών με τη μέθοδο της ραδιοχρονολόγησης άνθρακα-14, η ομάδα του Young ανασύνθεσε το ιστορικό της παγετωνικής κάλυψης. Τα δεδομένα έδειξαν ότι το παγοκάλυμμα έφτασε στο μικρότερο μέγεθός του πριν από περίπου 3.000 έως 3.600 χρόνια και άρχισε να επεκτείνεται εκ νέου πριν από 2.000 χρόνια, καθώς τα ψυχρότερα καλοκαίρια επέτρεπαν τη συσσώρευση χιονιού.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτή η νέα ανάπτυξη σηματοδότησε την πρώιμη έναρξη της επόμενης παγετωνικής περιόδου του πλανήτη. Η διαδικασία αυτή διακόπηκε βίαια το 1960, όταν η ανθρώπινη δραστηριότητα είχε ως συνέπεια η θερινή τήξη να υπερβαίνει τη χειμερινή συσσώρευση πάγου, θέτοντας έκτοτε τη νέα εποχή παγετώνων σε διαρκή παύση.
Από τη μεριά του, πάντως, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Wisconsin-Madison, Shaun Marcott, αναφέρει ότι οι μελλοντικές συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα μπορεί να αναστείλουν την επόμενη εποχή των παγετώνων για τουλάχιστον άλλα 100.000 χρόνια ή ίσως και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
