Skip to content

GTA 6: Κατηγορίες για βία και η απάντηση της επιστήμης

Με αφορμή νέες επιθέσεις κατά της Rockstar για μισογυνισμό, αναλύουμε τις σχεδιαστικές αλλαγές του νέου τίτλου και τα πραγματικά επιστημονικά δεδομένα γύρω από τη βία.

Dimitrios Amprazis
Dimitrios Amprazis
Κοινοποίηση:
Grand Theft Auto GTA 6

Σύνοψη Άρθρου

  • Βρετανίδα ηθοποιός προκάλεσε έντονες αντιδράσεις υποστηρίζοντας ότι το Grand Theft Auto κανονικοποιεί τη βία κατά των γυναικών.
  • Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία ξεκαθαρίζει επίσημα ότι δεν υπάρχει τεκμηριωμένη αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στα βιντεοπαιχνίδια και την πραγματική βία.
  • Το gaming μετατρέπεται για ακόμη μια φορά σε εύκολο αποδιοπομπαίο τράγο αντί να εξετάζονται τα ουσιαστικά αίτια της κοινωνικής παραβατικότητας.
Το κείμενο της σύνοψης ελέγχεται από συντάκτη του Techmaniacs

Άλλο ένα Grand Theft Auto κυκλοφόρησε και άλλη μια ομάδα ανθρώπων έσπευσε να το κατηγορήσει για βίαιη συμπεριφορά, επιχειρώντας να μεταφέρει τις δικές της ευθύνες σε έναν βολικό εξωτερικό παράγοντα. Πρόκειται για ένα διαχρονικό φαινόμενο που κάθε εποχή εφευρίσκει έναν νέο στόχο. Στο παρελθόν ήταν η heavy metal μουσική, αργότερα το Dungeons and Dragons, στη συνέχεια το gaming συνολικά και η ιστορία συνεχίζει να επαναλαμβάνεται.

Αυτή τη φορά, η Βρετανίδα ηθοποιός και κωμικός Lucy Beaumont επιτέθηκε ανοιχτά στο GTA 6 και στη δημιουργό του, τη Rockstar Games. Σε δημόσιες τοποθετήσεις της υποστήριξε ότι η σειρά κανονικοποιεί επί σειρά ετών την κακοποίηση των γυναικείων χαρακτήρων, φτάνοντας στο σημείο να ζητήσει από την εταιρεία να χρηματοδοτήσει εκπαιδευτικά προγράμματα για αγόρια που εκδηλώνουν μισογυνικές αντιλήψεις.

Η πιο προκλητική αποστροφή του λόγου της ήταν ο ισχυρισμός ότι «δεν είναι όλοι όσοι παίζουν βιντεοπαιχνίδια βιαστές, αλλά όλοι οι βιαστές που παίζουν βιντεοπαιχνίδια παίζουν Grand Theft Auto». Πρόκειται για μια ακραία γενίκευση χωρίς κανένα απολύτως επιστημονικό έρεισμα. Η παρέμβασή της ωστόσο επανέφερε στο προσκήνιο μια κουραστική συζήτηση που συνοδεύει το franchise από την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας του.

H Lucy Beaumont
Η Βρετανίδα ηθοποιός έκανε δηλώσεις για το GTA 6, που στερούνται λογικής.

Μια τέτοια τοποθέτηση στερείται λογικής συνοχής και μπορεί να εφαρμοστεί αυθαίρετα στα πάντα: προφανώς δεν είναι όλοι όσοι αναπνέουν εγκληματίες, αλλά όλοι οι εγκληματίες αναπνέουν. Είναι ένας αφορισμός που δεν αποδεικνύει τίποτα, αλλά στοχεύει αποκλειστικά στη δημιουργία εντυπώσεων μέσω γενικοτήτων και ελλιπών δεδομένων.

Για ποιο πράγμα κατηγορεί τη Rockstar;

Η Lucy Beaumont εστίασε κυρίως στον τρόπο με τον οποίο παλαιότεροι τίτλοι της σειράς επέτρεπαν την αλληλεπίδραση των παικτών με εργαζόμενες στο σεξ. Σε προηγούμενα παιχνίδια, υπήρχε η επιλογή να πληρώσει ο χαρακτήρας για υπηρεσίες και στη συνέχεια να επιτεθεί στη γυναίκα για να πάρει πίσω τα ψηφιακά του χρήματα.

Σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ηθοποιός περιέγραψε με ιδιαίτερα φορτισμένο τρόπο αυτές τις δυνατότητες, χρησιμοποιώντας ακραίες αναλογίες για να καταδείξει πώς αντιμετωπίζονται οι γυναικείοι χαρακτήρες. Το βασικό της επιχείρημα είναι ότι η ύπαρξη τέτοιων μηχανισμών δεν μπορεί να γίνεται αυτόματα αποδεκτή μόνο και μόνο επειδή εξελίσσεται μέσα σε ένα εικονικό περιβάλλον.

Η ανάρτηση της Lucy Beaumont για το GTA 6
Η ανάρτηση της Lucy Beaumont για το GTA 6

Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε τη Rockstar να αναλάβει εταιρική ευθύνη και να χρηματοδοτήσει σχολικά προγράμματα πρόληψης, υποστηρίζοντας ότι η βιομηχανία του gaming οφείλει να λογοδοτεί για τα κοινωνικά μηνύματα που προβάλλει.

Το GTA 6 αλλάζει ορισμένες από τις παλιές συνήθειες

Η συγκεκριμένη παρέμβαση εκδηλώνεται σε μια συγκυρία όπου το GTA 6 έχει ήδη διαφοροποιήσει αισθητά τις σχεδιαστικές του επιλογές. Σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε στο GTA 5, ο νέος τίτλος δεν προσφέρει πλέον τη συγκεκριμένη δυνατότητα αλληλεπίδρασης με εργαζόμενες στο σεξ.

Η Rockstar έχει καταστήσει σαφές ότι οι μηχανισμοί gameplay υποτάσσονται στην ιστορία που θέλει να αφηγηθεί. Στο νέο κεφάλαιο πρωταγωνιστούν ο Τζέισον και η Λουσία, ένα ζευγάρι παρανόμων στα πρότυπα των Μπόνι και Κλάιντ, με τη δυναμική των δύο χαρακτήρων να βρίσκεται στον πυρήνα της αφήγησης.

H Lucy Beaumont έκανε περισσότερες αναρτήσεις για το GTA 6

Αυτές οι αλλαγές έχουν διχάσει την κοινότητα. Μια μερίδα παικτών θεωρεί ότι η σειρά χάνει μέρος του ακραίου και προκλητικού χαρακτήρα του παρελθόντος, ενώ άλλοι κρίνουν θετικά την απομάκρυνση μηχανισμών που δεν προσέφεραν ουσιαστική αξία στο σενάριο. Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν ένα sandbox παιχνίδι πρέπει να επιτρέπει τα πάντα, αλλά πώς επιλέγει να διαχειριστεί τις συνέπειες των πράξεων και την απεικόνιση της βίας.

Τι λέει η επιστήμη για τα βίαια video games

Πέρα από τις προσωπικές απόψεις του καθενός, η επιστημονική κοινότητα έχει τοποθετηθεί επανειλημμένα γύρω από το αν το gaming οδηγεί πράγματι σε πραγματική παραβατική συμπεριφορά.

Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA) έχει εξετάσει διεξοδικά ολόκληρη τη σχετική βιβλιογραφία. Στην επίσημη, αναθεωρημένη έκθεσή της σημειώνει ότι παρότι μπορεί να καταγραφεί μια μικρή στατιστική συσχέτιση ανάμεσα στα βίαια παιχνίδια και σε ήπιες μορφές επιθετικότητας, τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επαρκούν σε καμία περίπτωση για να τεκμηριώσουν αιτιώδη σχέση ανάμεσα στα video games και σε πραγματικές πράξεις βίας ή εγκληματικότητας.

Η APA προειδοποιεί μάλιστα ότι η απλοϊκή απόδοση σύνθετων κοινωνικών προβλημάτων στα βιντεοπαιχνίδια είναι επιστημονικά αβάσιμη, καθώς αποπροσανατολίζει την κοινή γνώμη από τους πραγματικούς παράγοντες που διαμορφώνουν την παραβατικότητα, όπως το οικογενειακό περιβάλλον, η ψυχική υγεία και οι κοινωνικές ανισότητες.

Με τη ματιά του Techmaniacs

Συντασσόμαστε απόλυτα με τα πορίσματα της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας. Τέτοιοι ισχυρισμοί κάνουν τεράστια ζημιά, επειδή μετατοπίζουν τη συζήτηση μακριά από τα πραγματικά αίτια της βίας. Ως άνθρωπος που μεγάλωσε ακούγοντας heavy metal, παίζοντας Dungeons and Dragons και καταναλώνοντας βίαια παιχνίδια από παιδική ηλικία, δεν μπορώ παρά να χαρακτηρίσω τις δηλώσεις της Beaumont τουλάχιστον αφελείς.

Η ρίζα της συμπεριφοράς ενός ατόμου βρίσκεται στη σωστή διαπαιδαγώγηση από την οικογένεια και το σχολικό περιβάλλον. Η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, η όξυνση της κριτικής σκέψης και η μετάδοση ηθικών αξιών αποτελούν το μοναδικό θεμέλιο που διαμορφώνει έναν υγιή χαρακτήρα.

Με την επιφανειακή λογική της ηθοποιού, θα μπορούσαμε να ενοχοποιήσουμε οποιαδήποτε μορφή τέχνης ή ψυχαγωγίας για να καλύψουμε την αποτυχία των κοινωνικών θεσμών. Το gaming δεν είναι τίποτα περισσότερο από τον εύκολο αποδιοπομπαίο τράγο που επιστρατεύεται διαχρονικά για να δικαιολογήσει τα κενά της οικογένειας και της πολιτείας.

Ακολουθήστε μας

Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα, ή προσθέστε μας στον RSS feed reader και στα social media σας.

Dimitrios Amprazis

Dimitrios Amprazis

Owner and Editor in Chief! Από μικρό με τράβαγε ό,τι είχε κουμπιά. Ξεκίνησα με Atari 2600 και μια AMIGA 500. Από τότε δεν έχω σταματήσει ποτέ να ασχολούμαι με την τεχνολογία και τους υπολογιστές, οπότε είπα να το σπουδάσω σαν μηχανικός υπολογιστών και δικτύων, ενώ έχω και σπουδές στη Σχολή Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημείου Αιγαίου. Τώρα κάθε μέρα βρίσκομαι περιτριγυρισμένος από δεκάδες smartphones και gadgets. Να σας πω κάτι; Δεν το βαριέμαι ποτέ! Στον ελεύθερο χρόνο μου, έχει gaming και απέλπιδες προσπάθειες να μάθω κιθάρα!

Loading comments...
Loading more stories...
Loading reviews...

Μείνε ενημερωμένος

Ακολούθησέ μας στα social media και πρόσθεσέ μας στις αγαπημένες σου πηγές για να μη χάνεις καμία είδηση.