Οι επιστήμονες της ESA (Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία) αποκάλυψαν σήμερα το πρώτο κομμάτι του τεράστιου 3D χάρτη του Σύμπαντος. Μια αστραφτερή, μωβ-μπλε εικόνα, με δεδομένα από 260 παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου Euclid (Ευκλείδης), που είναι και το πιο σύγχρονο τηλεσκόπιο του οργανισμού.
Το τηλεσκόπιο εκτοξεύτηκε πέρυσί και έχει σαν στόχο την εξερεύνηση ενός τεράστιου κομμάτι του ουρανού, ώστε να το χαρτογραφήσουμε και να έχουμε δεδομένα που θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας, που μαζί αποτελούν το 95% του γνωστού σύμπαντος.
Η τεράστια εικόνα που μας έδωσε το Euclid είναι 208 gigapixels και παρουσιάζει μια περιοχή του νότιου ουρανού, όπως φάνηκαν από τον Μάιο και τον Απρίλιο του 2024. Στο τεράστιο ψηφιδωτό μπορούμε να δούμε με λεπτομέρεια 14 εκατομμύρια μακρινούς γαλαξίες και δεκάδες εκατομμύρια αστέρια, από τον δικό μας Γαλαξία.
«Αυτή η εκπληκτική εικόνα είναι το πρώτο κομμάτι ενός χάρτη που σε έξι χρόνια θα αποκαλύψει περισσότερο από το ένα τρίτο του ουρανού. Αυτό είναι μόλις το 1% του χάρτη, και όμως είναι γεμάτο από μια ποικιλία πηγών που θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να ανακαλύψουν νέους τρόπους για να περιγράψουν το Σύμπαν», δήλωσε η Valeria Pettorino, επιστήμονας του Euclid, για την ESA.
Η παραπάνω εικόνα ενός σπειροειδούς γαλαξία είναι ένα κλάσμα του μωσαϊκού που περιλαμβάνεται στην κορυφή αυτού του άρθρου. Η περιοχή στην εικόνα μεγεθύνεται περίπου 600 φορές σε σύγκριση με το μωσαϊκό πλήρους μεγέθους και δείχνει έναν γαλαξία περίπου 420 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη. Η συνολική επιφάνεια της παραπάνω εικόνας είναι μόλις το 0,0003% της εικόνας των 208 gigapixel—η οποία από μόνη της αντιστοιχεί μόνο στο 1% της συνολικής έρευνας ευρείας κλίμακα του Ευκλείδη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ESA, περίπου το 12% της έρευνας έχει ολοκληρωθεί μέχρι στιγμή. Κάθε μέρα ο Ευκλείδης στέλνει στη Γη 100GB δεδομένων. Αυτά τα δεδομένα θα κάνουν περισσότερα από το να συνθέσουν όμορφες εικόνες – θα οδηγήσουν τους επιστήμονες στην κατανομή της σκοτεινής ύλης σε όλο το σύμπαν, καθώς και σε φαινόμενα όπου η σκοτεινή ύλη εκδηλώνεται, όπως στους βαρυτικούς φακούς.
Αρχαίος κομήτης περνά πάνω από την Ελλάδα
Η ομάδα του Euclid δημοσίευσε τις πρώτες εικόνες τον Νοέμβριο του 2023, ώστε να παρουσιάσουν τι είναι ικανό να κάνει το νέο τηλεσκόπιο. Αυτές οι εικόνες περιλάμβαναν πλάνα από το σμήνος γαλαξιών του Περσέα, σπειροειδείς και ακανόνιστους γαλαξίες, ένα σφαιρωτό σμήνος και το νεφέλωμα της κεφαλής του αλόγου. Τώρα όμως μας δείχνει μια επική εικόνα, με ένα κομμάτι του Σύμπαντος σε υψηλή ανάλυση!
Το Euclid, όπως και το James Webb (JWST) είναι τα δύο πιο δυνατά όπλα της ανθρωπότητας, στην μάχη προς την γνώση του Σύμπαντος.
