Μια ομάδα βιολόγων και γεωλόγων από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο-Μπούλντερ, ανακοίνωσαν πως έχουν καταφέρει να ζωντανέψουν αρχαία μικρόβια, τα οποία βρέθηκαν στον αρκτικό πάγο. Τα μικρόβια είχαν παγώσει και είχαν μπει σε μια κατάσταση ύπνου για 40.000 χρόνια. Σύμφωνα με την Ιατρική Σχολή του Harvard, βακτήρια σε ύπνωση έχουν την ικανότητα να επιβιώνουν χωρίς θρεπτικά συστατικά, θερμότητα ή φως για αιώνες.
«Αυτά δεν είναι σε καμία περίπτωση νεκρά δείγματα. Είναι απολύτως ικανά να φιλοξενήσουν ενεργή ζωή που μπορεί να διασπά οργανική ύλη και να την απελευθερώνει ως διοξείδιο του άνθρακα» δήλωσε ο Τριστάν Κάρο μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Τα μικρόβια εξορύχθηκαν από διάφορες περιοχές των ΗΠΑ και κυρίως κάτω από το παγωμένο υπέδαφος της Αλάσκας. Πρόκειται για ένα μείγμα εδάφους, πάγου και βράχων, σε βάθος περίπου 100 μέτρων κάτω από την επιφάνεια. Είναι δείγματα που προέρχονται από τις σήραγγες του Permafrost Tunnel, κοντά στην Φερμπανκς, μια υπόγεια εγκατάσταση που έχει διανοιχθεί τη δεκαετία του 1960 από το σώμα μηχανικών του στρατού των ΗΠΑ. Μέσα σε αυτό έχουν βρεθεί και οστά μαμούθ από την εποχή των Παγετώνων.
Αφού συνέλεξαν τα μικρόβια, οι επιστήμονες θα εκθέσανε σε νερό θερμοκρασίας 4-12 βαθμών Κελσίου, που είναι αρκετά υψηλότερες από αυτές που έχει συνήθως η περιοχή. Μετά από έξι εβδομάδες παρατηρήσεων, βρήκαν κάτι εντυπωσιακό. Οι αποικία ενώ μεγάλωνε με αργό ρυθμό, ξεκίνησε να παράγει βιοφίλμ, μια συσσωρευμένη βιομάζα βακτηρίων και εξωκυτταρικού υλικού, που είναι ισχυρά προσκολλημένα στην επιφάνεια των βακτηρίων και δε μπορεί να αφαιρεθεί εύκολα. Είναι ο κολλώδης ουσία που προστατεύει τα μικρόβια κα τους ιούς, ώστε να διευκολύνει την εξάπλωσή τους. Η παραγωγή βιοφίλμ δείχνει πως τα μικρόβια ίσως χρειάζονται μήνες για να γίνουν πάλι ενεργά.
«Θέλαμε να προσομοιώσουμε τι συμβαίνει σε ένα καλοκαίρι στην Αλάσκα κάτω από μελλοντικές κλιματικές συνθήκες όπου αυτές οι θερμοκρασίες θα φτάνουν βαθύτερα στο permafrost» εξήγησε ο Κάρο.
Με αυτό το εγχείρημα οι επιστήμονες θέλουν να δουν τι θα συμβεί αν λιώσουν οι πάγοι, σε μια εποχή που η κλιματική αλλαγή έχει αρχίσει να δείχνει τις βαθιές επιπτώσεις της στους πάγους των πόλων. Στην παρούσα περίοδο, η Αρκτική θερμαίνεται τέσσερεις φορές πιο γρήγορα από τον υπόλοιπο πλανήτη, σε σχέση με το 1978, σύμφωνα με Φινλανδούς επιστήμονες. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος εκτιμά ότι μέχρι το 2100 θα μπορούσαν να χαθούν έως και τα δύο τρίτα του επιφανειακού permafrost.
Το λιώσιμο των πάγων του Permafrost απελευθερώνει αέρια του θερμοκηπίου. Σε αυτά περιλαμβάνεται το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, κάνοντας το πρόβλημα ακόμα χειρότερο. Σύμφωνα με ερευνητές του MIT, υπάρχουν μέχρι και 1.500 δισεκατομμύρια τόνοι αερίων του θερμοκηπίου, φυλακισμένα στους πάγους. Πρόκειται για μια ποσότητα σχεδόν διπλάσια από αυτή που έχουμε σήμερα στην ατμόσφαιρα.
Όμως, αυτό δεν είναι το μόνο πρόβλημα που προκαλείται. Κάτω από τους πάγους υπάρχουν φυλακισμένοι μικροοργανισμοί, που είναι άγνωστα μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει πως οι πιθανές επιπτώσεις για την ανθρώπινη υγεία είναι άγνωστες.
To Google app που σκανάρει φωτογραφίες, μπορεί να απενεργοποιηθεί
«Δεν ξέρουμε πραγματικά τι είναι θαμμένο εκεί» είχε δηλώσει το 2016 η μικροβιολόγος Μπιργκίτα Εβενγκαρντ Avengård από το Πανεπιστήμιο Ουμέα στην Σουηδία. «Αυτό είναι το Κουτί της Πανδώρας».
Κάποια από αυτά τα μικρόβια ίσως είναι ήδη ανθεκτικά στα αντιωτικά που διαθέτουμε, ενώ μπορεί να είναι και πολύ ανθεκτικά, ώστε να αντέχουν σε εξαιρετικά σκληρές συνθήκες. Για αυτό και αυτή η μελέτη μπορεί να μας προσφέρει πολύτιμές πληροφορίες ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι στην περίπτωση που το λιώσιμο των πάγων απελευθερώσει μικρόβια. Όμως, ένα βακτήριο που βρέθηκε επίσης στο αρκτικό έδαφος, έχει την ικανότητα να βοηθήσει στον καθαρισμό των πετρελαιοκηλίδων.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ανασταίνουμε ιούς από το permafrost, χωρίς ενδείξεις για σοβαρό κίνδυνο μέχρι στιγμής. Οι περισσότεροι από αυτούς μολύνουν μόνο αμοιβάδες και δε μπορούν εύκολα να επιβιώσουν στις τωρινές συνθήκες. Ωστόσο όπως τόνισε η Άντρεα Χίντγουντ επικεφαλής επιστήμονας του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ: «Υπάρχουν λόγοι ανησυχίας».
Ο Κάρο ξεκαθάρισε ότι τα συγκεκριμένα μικρόβια πιθανότατα δεν μπορούν να μολύνουν ανθρώπους αλλά η ομάδα τα διατήρησε σε σφραγισμένους θαλάμους για λόγους ασφάλειας.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο JGR Biogeoscienes.
