Επιστήμονες ανακάλυψαν έναν νέο τρόπο για κάνουν το ανθρώπινο μάτι να δει ένα εντελώς νέο χρώμα, που δεν έχουμε ξαναδεί. Η μελέτη έγινε από επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Μπέρκλεϋ και δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στο Science Advances.
Κάνοντας χρήση μιας τεχνικής που ονομάζεται Oz, η ερευνητική ομάδα παρότρυνε εθελοντές να δουν ένα χρώμα πέρα από την φυσική ανθρώπινη γκάμα. Η τεχνική επιτρέπει σε επιστήμονες να διεξάγουν πειράματα που μέχρι πρόσφατα ήταν αδύνατο. Τώρα δηλώνουν πως με αυτό τον τρόπο ίσως μπορέσουμε Μαμέα να βοηθήσουμε ασθενείς με αχρωματοψία να ανακτήσουν την χρωματική τους όραση.
Ο αμφιβληστροειδής μας περιέχει ορισμένα φωτοδεκτικά κύτταρα, γνωστά ως κώνοι, που μας επιτρέπουν να βλέπουμε χρώμα. Υπάρχουν τρεις τύποι κώνων που αντιστοιχούν σε διαφορετικά μήκη κύματος φωτός: κώνοι μικρού μήκους κύματος (S), κώνοι μεσαίου μήκους κύματος (M) και κώνοι μεγάλου μήκους κύματος (L).
Όταν προσπαθούμε να αναπαράγουμε κάποιο χρώμα στα μάτια κάποιου, χειραγωγούμε το φάσμα του φωτός που φαίνεται από τους κώνους του αμφιβληστροειδούς. Όμως, κάποιοι από τους κώνους και πιο συγκεκριμένα οι M κώνοι, μοιράζονται την επικάλυψη των χρωμάτων, στον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται σε ορισμένα μήκη κύματος. Έτσι, υπάρχουν χρώματα, που τα μάτια μας δε μπορούν να δουν.
Οι ερευνητές του UC Berkeley, πατώντας σε προηγούμενη μελέτη τους, ανέλυσαν τα κωνικά κύτταρα και ισχυρίζονται πως βρήκαν τρόπο για να παρακάμψουν αυτόν τον περιορισμό.
Αντί να προσπαθεί να αναμίξει και να ταιριάξει διαφορετικά μήκη κύματος φωτός για να παράγει χρώμα, η τεχνική Oz διεγείρει μεμονωμένα κωνικά κύτταρα χρησιμοποιώντας ασφαλείς μικροδόσεις φωτός λέιζερ. Αυτές οι μικρές δόσεις φωτός εφαρμόζονται με συγκεκριμένο χωρικό μοτίβο, ώστε να ενεργοποιηθούν μόνο οι κώνοι M στο ανθρώπινο μάτι, κάτι που δεν ήταν εφικτό στο παρελθόν. Με αυτό τον τρόπο κατάφεραν να δημιουργήσουν την αντίληψη ενός ολοκαίνουριου χρώματος.
Η νέα τεχνική δοκιμάστηκε σε πέντε εθελοντές, με φυσιολογική όραση. Όταν οι κώνοι Μ ενεργοποιήθηκαν, οι εθελοντές ανέφεραν πως είδαν ένα μπλε-πράσινο χρώμα με “πρωτοφανή κορεσμό”. Το νέο χρώμα πήρε το όνομα “Olo”.
Για να επιβεβαιώσουν ότι το olo είναι ένα γνήσιο νέο χρώμα, οι ερευνητές έβαλαν επίσης τους εθελοντές να κάνουν δοκιμές αντιστοίχισης χρωμάτων. Μία από αυτές τις δοκιμές αφορούσε ένα σχεδόν μονοχρωματικό λέιζερ, το οποίο παρήγαγε τα πιο κορεσμένα δυνατά χρώματα του ουράνιου τόξου που μπορούν να φανούν φυσικά. Οι εθελοντές μπόρεσαν να ταιριάξουν μόνο το olo με το μπλε-πράσινο χρώμα αυτού του ουράνιου τόξου μειώνοντας τον κορεσμό του, δείχνοντας ότι το olo υπάρχει πράγματι έξω από τα φυσικά όρια της χρωματικής μας όρασης.
Δεν είναι η πρώτη φορά που έχουμε καταφέρει να διεγείρουμε κωνικά κύτταρα του ματιού, όμως με την τεχνική Oz,είναι δυνατό να διεγείρουμε χιλιάδες κωνικά κύτταρα, ταυτόχρονα.
«Η εμφάνιση του olo είναι σίγουρα ωραία, αλλά όλοι κοιτάμε προς το μέλλον για το πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ίδια την τεχνολογία», είπε η επικεφαλής ερευνήτρια Hannah Doyle, φοιτήτρια διδακτορικού στην Ηλεκτρολογία στο UC Berkeley. «Στην πραγματικότητα εργάζομαι τώρα σε ένα έργο που χρησιμοποιεί το ίδιο ακριβώς σύστημα για την προσομοίωση της απώλειας κώνου, όπως αυτό που συμβαίνει στη νόσο του αμφιβληστροειδούς, σε υγιή άτομα».
Πειρατεία! Η εφορία επισήμως παρακολουθεί τι κατεβάζεις πλέον!
Κάποια από τα μέλη της ομάδας, πλέον μελετούν αν είναι δυνατόν να διεγείρονται οι κώνοι του αμφιβληστροειδούς και κατ’ επέκταση ο εγκέφαλος, με τέτοιο τρόπο ώστε ο άνθρωπος να βιώνει ένα τέταρτο είδος κώνου. Με αυτό τον τρόπο θα επιτρέπεται σε άτομα που του λείπει ένας τύπος κώνου, να βιώσουν αντίστοιχα χρώματα που λείπουν. Τα άτομα που τους λείπει ένα είδος κώνου, είναι όσοι έχουν αχρωματοψία.
«Ουσιαστικά αισθανόμαστε ότι αυτή είναι μια πλατφόρμα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να κάνουμε μια ολόκληρη σειρά από νέα πειράματα», είπε η Doyle.
Πρόκειται για μια εξαιρετική μελέτη, που μπορεί σύντομα να μας κάνει να δούμε πολλά χρώματα της φύσης, που ακόμα δεν είμαστε σε θέση να δούμε, ενώ σίγουρα μπορεί να βοηθήσει άτομα με αχρωματοψία, να δουν πάλι τα χρώματα που τα μάτια τους αδυνατούν να δουν!
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Science Advances.
