Ένας δότης σπέρματος, χωρίς να το γνωρίζει είναι ασυμπτωματικός φορέας μιας σπάνιας γενετική μετάλλαξης που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο καρκίνου. Το σπέρμα του έχει χρησιμοποιηθεί για να γεννηθούν σχεδόν 200 παιδιά παγκοσμίως, με παιδιά και στην χώρα μας.
Από το 2006 μέχρι το 2022, το σπέρμα του άνδρα πωλήθηκε σε 67 κλινικές σε 14 χώρες. Μόνο στη Δανία 99 παιδιά γεννήθηκαν από τον δότη. ενώ 4 παιδιά έχουν εντοπιστεί στη χώρα μας με το εν λόγω γονίδιο, ενώ το ένα έχει εμφανίσει ήδη καρκίνο.
«Τουλάχιστον 197 παιδιά γεννήθηκαν χάρη στο σπέρμα ενός ανώνυμου Δανού δότη που χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Kjeld, προτού η τράπεζα σπέρματος ανακαλύψει μια σοβαρή γενετική ανωμαλία», ανέφερε ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας DR, της Δανίας.
Σύμφωνα με τον DR, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος της Δανίας, είναι μια από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, ενώ παρέχει σπερματοζωάρια σε όλη την Ευρώπη και όχι μόνο. Το 2020 ειδοποιήθηκε πως ένα παιδί που γεννήθηκε μέσω δωρεάς σπέρματος, διαγνώστηκε με καρκίνο και έφερε μια γενετική μετάλλαξη αρκετά σπάνια. Η τράπεζα σπέρματος εξέτασε ένα δείγμα σπέρματος του δότη, όμως δεν κατάφερε να ανιχνεύσει τη σπάνια μετάλλαξη TP53, που δημιουργεί τα προβλήματα. Κατά τη διάρκεια δοκιμών, οι πωλήσεις σπέρματος από αυτό τον δότη είχαν ανασταλεί, όμως στη συνέχεια, αφού δε βρήκαν τη μετάλλαξη, συνεχίστηκαν.
Τρία χρόνια αργότερα, η τράπεζα ενημερώθηκε για άλλο ένα παιδί που εμφάνισε τη μετάλλαξη και που ανέπτυξε καρκίνο. Έτσι, εξέτασε περισσότερα δείγματα και τελικά βρήκε πως ο δότης αν και υγιής, έφερε το γονίδιο. Τελικά η χρήση του σπέρματος από τον συγκεκριμένο δότη, σταμάτησε στα τέλη του Οκτωβρίου του 2023.
Η Δανική Αρχή Ασφάλειας Ασθενών δήλωσε πως 99 παιδιά γεννήθηκαν στη Δανία από το σπέρμα του δότη, μετά από θεραπεία σε κλινικές γονιμοποίησης.
«Με βάση την έρευνά μας σε όλες τις κλινικές γονιμότητας στη Δανία, οι οποίες, σύμφωνα με το ESB, χρησιμοποίησαν το σπέρμα του εν λόγω δότη… 49 παιδιά γεννήθηκαν από γυναίκες που ζουν στη Δανία και 50 από γυναίκες που ζουν εκτός Δανίας», ανέφερε ο οργανισμός.
«Η συγκεκριμένη μετάλλαξη είναι μια σπάνια και προηγουμένως άγνωστη μετάλλαξη TP53 που βρίσκεται μόνο σε ένα μικρό μέρος των σπερματοζωαρίων του δότη και όχι στο υπόλοιπο σώμα, καθώς ο ίδιος ο δότης δεν επηρεάζεται», ανέφερε η ESB σε ανακοίνωσή της.
Η εταιρεία υποστηρίζει πως δεν μπορούσε να ανιχνευθεί σε προηγούμενους γενετικούς ελέγχους, καθώς δεν ήταν γνωστή μετάλλαξη. Παράλληλα, δηλώνει πως δε την έχουν όλα τα παιδιά την μετάλλαξη. Η συγκεκριμένη εταιρεία αναφέρει πως έχει συμμετοχή σε πάνω από 70.000 γεννήσεις παιδιών παγκοσμίως, εδώ και δύο δεκαετίες.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν κανονισμούς που περιορίζουν τον αριθμό των παιδιών ανά δότη, όμως μέχρι στιγμής δεν έχουμε διεθνείς κανονισμούς που να βάζουν όριο στο πόσα παιδιά μπορεί να γεννηθούν από ένα δότη γενικά. Ακόμα και στα όρια μιας χώρας, φανταστείτε πως στη Δανία αυτή τη στιγμή υπάρχουν 99 παιδιά που πρακτικά είναι αδέρφια και δε το γνωρίζουν, κάτι που μπορεί να δημιουργήσει άλλα προβλήματα.
Στα τέλη του 2022, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος, έθεσε μέγιστο όριο σύμφωνα με το οποίο ένας δότης σπέρματος μπορεί να δώσει γενετικό υλικό σε 75 οικογένειες.
Η NASA ανακοινώνει επισήμως την μεγαλύτερη ολική έκλειψη ηλίου εδώ και 100 χρόνια!
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το σπέρμα του δότη εκτός από την Δανία, πήγε σε Ισλανδία, Ιρλανδία, Ισπανία, Γερμανία, Ουγγαρία, Σερβία, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Γεωργία και Ελλάδα.
Μέχρι στιγμής έχει ελεγχθεί ένας αριθμός παιδιών που προέρχονται από το σπέρμα του δότη και έχουν βρεθεί 23 παιδιά που φέρουν την μετάλλαξη, ενώ 10 από αυτά έχουν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο. Οι αρχές ακόμα προσπαθούν να βρουν τον τελικό αριθμό των παιδιών που γεννήθηκαν από τον δότη και έτσι τα 197 ίσως να μην είναι ο τελικός αριθμός. Οι έρευνες συνεχίζονται.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο έλεγχος είναι το κλειδί, ώστε να παρέχεται καθαρό και υγιές σπέρμα ή ωάρια. Θεωρητικά αυτές οι διαδικασίες δεν ενέχουν κίνδυνο, καθώς ο δότης έχει ελεγχθεί εξονυχιστικά. Όμως, ο συγκεκριμένος δότης έδινε σπέρμα για πάνω από 17 χρόνια, όταν τα μέσα και οι γνώσεις μας ήταν αρκετά πιο περιορισμένες.
Η χρήση σπέρματος ή ωαρίων από δωρεά, θα πρέπει να είναι η τελευταία επιλογή από ένα ζευγάρι για να κάνει παιδί. Ευτυχώς η επιστήμη έχει προχωρήσει πάρα πολύ σε αυτό τον τομέα και υπάρχουν πάρα πολλές επιλογές πριν ένα ζευγάρι φτάσει σε σημείο να αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει σπερματοζωάρια ή ωάρια από δότη. Δυστυχώς όμως, και στη χώρα μας, υπάρχουν γιατροί που το προτείνουν επειδή είναι πιο ακριβή λύση και αρκετά πιο εύκολη για αυτούς. Μείνετε μακριά από αυτούς τους γιατρούς.
