Όταν κάτι μας αιφνιδιάζει, οι κόρες των ματιών μας τείνουν να διαστέλλονται. Μια νέα μελέτη ερευνητών του Brown University, η οποία έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό Nature Human Behaviour, αναφέρει ότι η αντίδραση αυτή δεν είναι απλώς μια σωματική εκδήλωση άγχους, αλλά αντίθετα δείχνει ότι ο εγκέφαλος αναπροσαρμόζεται για να μπορεί να επεξεργαστεί καλύτερα νέες πληροφορίες.
Η διαστολή της κόρης των ματιών υποδηλώνει μια απότομη αύξηση της διέγερσης και τα ευρήματά μας υποστηρίζουν την άποψη ότι αυτές οι διακυμάνσεις επιτελούν κάποιο χρήσιμο ρόλο στον εγκέφαλο, ανέφερε ο συγγραφέας της μελέτης Matt Nassar, ο οποίος είναι αναπληρωτής καθηγητής νευροεπιστημών στο Πανεπιστήμιο Brown.
Ο ρόλος της νορεπινεφρίνης
Σύμφωνα με τη μελέτη της ομάδας, τα απρόσμενα γεγονότα που βιώνει ο άνθρωπος προκαλούν δραστηριότητα στον locus coeruleus, μια περιοχή του εγκεφάλου η οποία αποτελεί την κύρια πηγή νορεπινεφρίνης που πυροδοτεί την αντίδραση μάχης ή φυγής.
Η δραστηριότητα αυτή συνδέεται τόσο με μεταβολές στη διάμετρο της κόρης, όσο και με συγκεκριμένα εγκεφαλικά κύματα, τα οποία καταγράφονται με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα.
Το πείραμα της ερευνητικής ομάδας
Για να μπορέσουν να επαληθεύσουν τα αποτελέσματα της μελέτης, η ερευνητική ομάδα σχεδίασε ένα πείραμα, το οποίο περιελάμβανε την προβολή τετράγωνων σχημάτων σε μια οθόνη, με τους συμμετέχοντες να καλούνται να κάνουν προβλέψεις για το τι πρόκειται να δουν.
Στη συνέχεια τους παρουσιάζονταν ένα νέο σετ τετραγώνων. Ανέφεραν τι έβλεπαν και καλούνταν να κάνουν προβλέψεις για την επόμενη ομάδα. Παράλληλα, όλο αυτό το χρονικό διάστημα οι ερευνητές συγκέντρωναν δεδομένα, όπως για παράδειγμα μεταβολές στη διάμετρο της κόρης και σήματα EEG.
Τι έδειξε το πείραμα;
Η μελέτη ανακάλυψε ότι τα χρώματα τα οποία δεν ταίριαζαν στις προβλέψεις των συμμετεχόντων προκαλούσαν διαστολή της κόρης και ενίσχυαν συγκεκριμένα εγκεφαλικά κύματα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν παράλληλα ότι συγκεκριμένες μετρήσεις συνδέονταν με την μείωση της προκατάληψης και την προσαρμογή της μάθησης. Δηλαδή, όταν οι εικόνες αντιστοιχούσαν σε αυτό που περίμεναν να δουν, οι κρίσεις τους επηρεάζονταν περισσότερο από τις προσδοκίες τους.
Αντίθετα, οι μετρήσεις της διαστολής της κόρης του ματιού και της εγκεφαλικής δραστηριότητας έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες μπορούσαν να μάθουν από τα απρόσμενα αποτελέσματα και να προσαρμόσουν κατάλληλα τις επόμενες προβλέψεις τους.
Από την άλλη πλευρά, διαπίστωσαν ότι σε απρόσμενες καταστάσεις, η απότομη αύξηση της νορεπινεφρίνης λειτουργεί σχεδόν σαν ένας μηχανισμός επανεκκίνησης του εγκεφάλου, δείχνοντας ότι αυτός προσαρμόζεται στις νέες πληροφορίες που ανατρέπουν τις έως τότε προσδοκίες.
