Η Μαρία Μπράνιας είδε δύο παγκόσμιους πολέμους, την πανδημία γρίπης του 1928 και τον Ισπανικό Εμφύλιο. Έφυγε από τη ζωή το 2024 σε ηλικία 117 ετών και 168 ημερών και μέχρι και σήμερα είναι ο γηραιότερος άνθρωπος που έχει ζήσει ποτέ στον κόσμο. Τώρα, ομάδες επιστημόνων κατάφεραν να εξετάσουν τη βιολογία της με πρωτοφανή λεπτομέρεια και τα αποτελέσματα δείχνουν κάτι που δεν περιμέναμε. Η ακραία γήρανση και η κακή υγεία δεν ειναι πάντα άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους.
Μια ομάδα με επικεφαλής τον Δρ. Manel Esteller, επικεφαλής της Ομάδας Επιγενετικής του Καρκίνου στο Πανεπιστήμιο Έρευνας Λευχαιμίας Josep Cerreras, μόλις δημοσίευσαν τα αποτελέσματα τις πιο ολοκληρωμένης μελέτης που έχει πραγματοποιηθεί σε υπεραιωνόβιο άτομο.
Χρησιμοποιώντας ελάχιστα επεμβατικά δείγματα από αίμα, σάλιο, ούρα και κόπρανα, η ομάδα ανέλυσε το γονιδίωμα, το πρωτεόωμα, το επιγονιδίωμα, το μεταβολίωμα, το μεταγραφόμιο και το μικροβίωμα του Μπράνιας.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Cell Reports Medicine και το βασικό εύρημα είναι πως η Μπράνιας δεν απέφυγε τη γήρανση. Αντιθέτως, παρουσίασε δύο αντίθετα μοτίβα που υπήρχαν ταυτόχρονα. Σύμφωνα με τον Esteller, έχουμε μια πολύ «συναρπαστική δυαδικότητα: την ταυτόχρονη παρουσία σημάτων ακραίας γήρανσης και υγιούς μακροζωίας».
Η Μπράνιας έδειχνε αδιαμφισβήτητα σημάδια προχωρημένης ηλικίας. Είχαν πολύ κοντά τελομερή (τα προστατευτικά καλύμματα στα άκρα των χρωμοσωμάτων), ανοσοποιητικό σύστημα με προφλεγμονώδη χαρακτηριστικά, ηλικιωμένο πληθυσμό Β λεμφοκυττάρων και κλωνική αιμοποίηση, μια πάθηση που σχετίζεται με την ηλικία στην οποία τα βλαστοκύτταρα του αίματος αποκτούν μεταλλάξεις. Αυτές οι αλλαγές συχνά σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο λευχαιμίας, μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων, καρδιαγγειακών παθήσεων και άλλων σοβαρών παθήσεων.
Παρά τα παραπάνω, η Μπράνιας δεν ανέπτυξε ποτέ καρκίνο, άνοια ή καρδιαγγειακή νόσο. Πρόκειται για την καλύτερη απόδειξη πως η γήρανση και οι ασθένειες κάποιες φορές μπορούν να διαχωριστούν σε μοριακό επίπεδο.
Εκτός από του δείκτες γήρανσης όμως, η Μπράνιας είχε και αρκετά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την υγιή μακροζωία και την ανθεκτικότητα. Οι ερευνητές βρήκαν σπάνιες γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με την ανοσολογική υγεία, την υγεία του εγκεφάλου, την προστασία της καρδιάς και την λειτουργία των μιτοχονδρίων. Στο αιματολογικό της προφίλ βρήκαν αποτελεσματικό μεταβολισμό των λιπιδίων, με πολύ χαμηλή χοληστερόλη και τριγλυκερίδια. Παράλληλα, είχε χαμηλά ποσοστά φλεγμονών, που είναι βασικός παράγοντας, όταν μια χρόνια φλεγμονή είναι από τους βασικούς λόγους που σχετίζονται με ασθένειες σε μεγαλύτερη ηλικία.
Οι διαθέσιμες καλοκαιρινές προσφορές με Unlimited GB για όλους
Ξεχωριστό ήταν και το μικροβίωμα του εντέρου της, καθώς είχε υψηλά επίπεδα ωφέλιμου Bifidobacterium , βακτηρίου που σχετίζεται με αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις και υγιή μεταβολισμό. Με κάποιο τρόπο η Μπράνιας διατήρησε υψηλά επίπεδα σε αυτό το μικροβίωμα, που συνήθως μειώνεται όσο μεγαλώνουμε. Πρόκειται για ένα κοινό χαρακτηριστικό που έχει παρατηρηθεί και σε άλλους υπεραιωνόβιους, με ορισμένους να είχαν ακόμα πιο υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η Μπράνιας έτρωγε τρία γιαούρτια την ημέρα, τα τελευταία 20 χρόνια της ζωής της, κάτι που μπορεί να βοήθησε στη διατήρηση του μικροβιώματος του εντέρου της, όμως δυστυχώς η μελέτη δε μπορεί να αποδείξει την αιτία και το αποτέλεσμα για αυτό.
Αυτό όμως που ήταν πιο εντυπωσιακό ήταν το επιγονίδιό της, δηλαδή το χημικό στρώμα που βοηθά στη ρύθμιση της γονιδιακής δραστηριότητας. Αυτό προκάλεσε κάτι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, αφού η Μπράνιας είχε πολύ νεότερη βιολογική ηλικία από την πραγματική της ηλικία. Συγκεκριμένα, μια ανάλυση για το θέμα έδειξε πως ήταν πάνω 23 χρόνια νεότερη βιολογικά, από την πραγματική της ηλικία.
Όπως γράφουν οι συγγραφείς, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ένας λόγος για τον οποίο έφτασε σε τόσο ακραία ηλικία ήταν ότι τα κύτταρά της «αισθάνονταν» ή «συμπεριφέρονταν» ως νεότερα κύτταρα. Βέβαια, η Μπράνιας ήταν η εξαίρεση και με ένα μόνο άτομο δε μπορούμε να αποκτήσουμε μια γενική φόρμουλα για το πως να ζήσουμε πέρα από τα 110 έτη. Μέχρι στιγμής, γνωρίζουμε πως η ακραία μακροζωία εξαρτάται πιθανότατα από ένα σπάνιο μείγμα γενετικής, περιβάλλοντος, τρόπου ζωής και φυσικά τύχης.
Παραμένει εντυπωσιακό όμως πως η Μπράνιας είχε ένα ασυνήθιστο σώμα που ενώ είχε σημάδια ακραίας γήρανσης, απέφυγε τις πιο σκληρές και καταστροφικές συνέπειες της μεγάλης ηλικίας. Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα:
«Αυτά τα ευρήματα παρέχουν μια νέα ματιά στη βιολογία της γήρανσης του ανθρώπου, υποδεικνύοντας βιοδείκτες για υγιή γήρανση και πιθανές στρατηγικές για την αύξηση του προσδόκιμου ζωής».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Cell Reports Medicine.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
