Skip to content

Περιπλανώμενη υπερμεγέθης μαύρη τρύπα ξεσκίζει αστέρι

Dimitrios Amprazis
Dimitrios Amprazis
Κοινοποίηση:
Περιπλανώμενη υπερμεγέθης μαύρη τρύπα ξεσκίζει αστέρι

Το 2024 ένα σύστημα για τον εντοπισμό και την αναγνώριση αντικειμένων που ξαφνικά λάμπουν στο Σύμπαν, βρίσκει κάτι περίεργο. Το αυτοματοποιημένο σύστημα που έπρεπε να αναγνωρίσει το φαινόμενο, δε μπορούσε να καταλάβει τι έβλεπε. Τώρα, ένα χρόνο αργότερα, μαθαίνουμε πως πρόκειται για το πρώτο συμβάν παλιρροιακής διαταραχής, που σημαίνει πως ένα αστέρι κατασπαράζεται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, που εντοπίστηκε σε ορατά μήκη κύματος (AT2024tvd). Όμως το περίεργο είναι πως αυτή η μαύρη τρύπα δε βρίσκεται στο κέντρο ενός γαλαξία, όπως συνήθως, αλλά περιφέρεται στο Σύμπαν.

Η μαύρη τρύπα, που ονομάζεται AT2024tvd, εντοπίστηκε από το Zwicky Transient Facility , το οποίο έχει ρυθμιστεί για να σαρώνει ολόκληρο τον βόρειο ουρανό σε διάστημα μόλις δύο ημερών, μετά το οποίο επαναλαμβάνει τη διαδικασία. Σε συνδυασμό με ειδικό λογισμικό, σαρώνει τα δεδομένα για αλλαγές σε επαναλαμβανόμενες εικόνες, επιτρέποντας του να εντοπίζει αντικείμενα που φωτίζονται ξαφνικά ή που σβήνουν ξαφνικά. Μεταξύ των γεγονότων που μπορεί να εντοπίσει είναι τα γεγονότα παλιρροιακής διαταραχής, όπου ένα αστέρι μετατρέπεται σε σπαγγέτι από την τεράστια βαρύτητα μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας.

Συνήθως, οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες βρίσκονται στο κέντρο γαλαξιών. Για αυτό τον λόγο, το λογισμικό που κάνει τη σάρωση, χαρακτηρίζει κάτι σαν πιθανό συμβάν παλιρροιακής διαταραχής, μόνο εάν συμπίπτει με την παρουσία πηγής φωτός στην ίδια τοποθεσία, από τον γαλαξία της. Αυτό όμως δε συνέβη με το AT2024tvd, που φαίνεται να κινείται 2.500 έτη φωτός από το κέντρο του γαλαξία. Έτσι, χωρίς φως γύρω της, το λογισμικό δε μπορούσε να καταλάβει τι συμβαίνει και άρα δε χαρακτήρισε το γεγονός σαν πιθανό συμβάν παλιρροιακής διαταραχής. Οι επιστήμονες έπρεπε να το μελετήσουν πιο αναλυτικά για να καταλάβουν τι είναι.

AT2024tvd
Είναι εύκολο να δούμε ότι η φωτεινή κηλίδα του AT2024tvd δεν βρίσκεται στο κέντρο του γαλαξία που τον φιλοξενεί. Πίστωση: NASA, ESA, STScI, Yuhan Yao (UC Berkeley, Joseph DePasquale

Έτσι οι ερευνητές έστρεψαν τα τηλεσκόπιά τους προς το αντικείμενο και το παρατήρησαν σε διαφορετικά μήκη κύματος, από ακτίνες Χ μέχρι ραδιοκύματα. Τουλάχιστον δύο από τα αστεροσκοπεία – το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble και τα ραδιοτηλεσκόπια Very Large Array – μπόρεσαν να διακρίνουν τόσο το αντικείμενο που έλαμψε ξαφνικά (δηλαδή το AT2024tvd) όσο και μια φωτεινή κηλίδα στο κέντρο του γαλαξία, η οποία φαίνεται να αντιστοιχεί στην υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία. Το γεγονός ότι είναι φωτεινή υποδηλώνει ότι αυτή τη στιγμή τρέφεται με ύλη.

Έπεσε στη Γη ανεξέλεκτα Ρωσικό διαστημόπλοιο μετά από μισό αιώνα [Δείτε Βίντεο]

Έτσι λοιπόν, το AT2024tvd ήταν όντως ένα συμβάν παλιρροιακής διαταραχής, καθώς διατήρησε υψηλή θερμοκρασία καθ’ όλη τη διάρκεια των παρατηρήσεων, σε αντίθεση με ένα supernova, που ψύχεται αρκετά πιο γρήγορα με την πάροδο του χρόνου. Όλες οι παρατηρήσεις έμοιαζαν με προηγούμενα συμβάντα παλιρροιακής διαταραχής με υπογραφές στοιχείων όπως άνθρακας και άζωτο, που δεν συναντάμε σε supernova.

Οπότε, έχουμε ένα σπάνιο φαινόμενο (ή τουλάχιστον σπάνιο με βάση αυτά που γνωρίζουμε) που περιλαμβάνει μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που περιφέρετε εκτός του κέντρου του γαλαξία της. Φαίνεται ότι οι μεγάλοι γαλαξίες είναι προϊόν συγχωνεύσεων γαλαξιών, οι οποίες ουσιαστικά δημιουργούνται συνδυάζοντας πολλούς μικρότερους γαλαξίες. Κάθε ένας από αυτούς τους μικρούς γαλαξίες θα έρθει στη συγχώνευση με τη δική του μαύρη τρύπα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτές οι νεοαφιχθείσες υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες θα καταλήξουν στο κέντρο του γαλαξία και τελικά θα συγχωνευθούν με την κεντρική υπερμεγέθη μαύρη τρύπα. Αυτό από ότι φαίνεται δε συμβαίνει πάντα και καταλήγουμε με περιφερόμενες μαύρες τρύπες.

Η μελέτη έχει δημοσιευθεί στο Astrophysical Journal Letters.

Πηγή: Astrophysical Journal Letters

Ακολουθήστε μας

Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα, ή προσθέστε μας στον RSS feed reader και στα social media σας.

Dimitrios Amprazis

Dimitrios Amprazis

Owner and Editor in Chief! Από μικρό με τράβαγε ότι είχε κουμπιά. Ξεκίνησα με Atari 2600 και μια AMIGA 500. Από τότε δεν έχω σταματήσει ποτέ να ασχολούμαι με την τεχνολογία και τους υπολογιστές, οπότε είπα να το σπουδάσω σαν μηχανικός υπολογιστών και δικτύων, ενώ έχω και σπουδές στη Σχολή Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημείου Αιγαίου. Τώρα κάθε μέρα βρίσκομαι περιτριγυρισμένος από δεκάδες smartphones και gadgets. Να σας πως κάτι; Δεν το βαριέμαι ποτέ! Στον ελεύθερο χρόνο μου, έχει gaming και απέλπιδες προσπάθειες να μάθω κιθάρα!

Loading comments...
Loading more stories...
Loading reviews...

Μείνε ενημερωμένος

Ακολούθησέ μας στα social media και πρόσθεσέ μας στις αγαπημένες σου πηγές για να μη χάνεις καμία είδηση.