Η Ιαπωνία ετοιμάζεται να εκτοξεύσει μια νέα αποστολή που έχει στόχο να φέρει νέα στοιχεία για την ιστορία του Άρη και των δύο φυσικών δορυφόρων του. Ο λόγος για την αποστολή MMX της JAXA, που έχει προγραμματιστεί για εκτόξευση από το Διαστημικό Κέντρο Tanegashima, με στόχο να συλλέξει δείγματα από τον Φόβο και να τα επιστρέψει στη Γη.
Η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για τις 20 Οκτωβρίου, στις 04:41 ώρα Ιαπωνίας, δηλαδή στις 22:41 το βράδυ της 19ης Οκτωβρίου στην Ελλάδα. Η αποστολή θα ταξιδέψει μέχρι τον Άρη και θα μελετήσει τους δύο δορυφόρους του, ενώ θα επιχειρήσει να συλλέξει τουλάχιστον 10 γραμμάρια δείγματος από τον Φόβο.
Η αποστολή MMX και ο στόχος της στον Άρη
Το πλήρες όνομα της αποστολής είναι Martian Moons eXploration (MMX) και θα ξεκινήσει το ταξίδι της με έναν πύραυλο H3. Αν και το πρόγραμμα είναι της JAXA, σε αυτό έχει ενεργή συμμετοχή και η NASA, όπως επίσης και η ESA (Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία).
Το ταξίδι μέχρι τον Άρη είναι πολύ μεγάλο και το σκάφος αναμένεται να φτάσει στον στόχο του τον Αύγουστο του 2027. Όταν φτάσει, θα ξεκινήσει τη μελέτη του Φόβου, που είναι και ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Άρη, καθώς και του Δείμου.
Ένα από τα σημαντικότερα σκέλη της αποστολής είναι η ανάπτυξη ενός μικρού ρομποτικού οχήματος στην επιφάνεια του Φόβου. Το ρόβερ ονομάζεται IDEFIX και έχει αναπτυχθεί με τη συνεργασία της Γαλλίας και της Γερμανίας. Θα εξετάσει τα φυσικά και χημικά χαρακτηριστικά της επιφάνειας, προσφέροντας πρόσθετα δεδομένα για τον σχεδιασμό των εργασιών συλλογής δειγμάτων.
Πώς θα γίνει η συλλογή δειγμάτων από τον Φόβο;
Η προσεδάφιση στον Φόβο έχει σχεδιαστεί για το 2030 και εκεί θα συλλέξει διαφορετικά δείγματα από διάφορα μέρη της επιφάνειάς του, με στόχο να καταφέρει να επιστρέψει στη Γη τουλάχιστον 10 γραμμάρια.
Η συλλογή θα γίνει με δύο μεθόδους. Η πρώτη βασίζεται σε ειδικό μηχανισμό που μπορεί να πάρει υλικό από βάθος μεγαλύτερο των δύο εκατοστών κάτω από την επιφάνεια. Η δεύτερη χρησιμοποιεί πεπιεσμένο αέριο, το οποίο θα βοηθήσει στη συγκέντρωση χαλαρού υλικού από το έδαφος.
Αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η κάψουλα επιστροφής θα αποχωρήσει από την περιοχή του Άρη το 2030 και θα φτάσει στη Γη το 2031. Η προγραμματισμένη προσγείωσή της θα γίνει στην Αυστραλία, όπου ειδικά συνεργεία θα παραλάβουν τα δείγματα για εργαστηριακή ανάλυση.
Ναι, αλλά γιατί στον Φόβο;
Ενώ για τον Άρη γνωρίζουμε αρκετά, για τον Φόβο οι γνώσεις μας είναι πιο περιορισμένες. Η προέλευσή του, όπως και αυτή του Δείμου, παραμένει ακόμα ένα μυστήριο. Οι μέχρι τώρα θεωρίες θέλουν τους δύο δορυφόρους είτε να είναι αστεροειδείς που πιάστηκαν στο βαρυτικό πεδίο του Άρη, είτε κομμάτια που εκτοξεύθηκαν μετά από μια μεγάλη σύγκρουση του Άρη με κάποιο μεγάλο σώμα.
Η ανάλυση δειγμάτων από τους δορυφόρους του Άρη μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να δώσουν απάντηση σε αυτό το ερώτημα και να βάλουν τέλος στο μυστήριο δεκαετιών. Παράλληλα, η μελέτη των δειγμάτων θα μας δώσει στοιχεία για την ιστορία του ίδιου του Άρη και τις διεργασίες που διαμόρφωσαν το σύστημα δορυφόρων του.
Η MMX αξιοποιεί και την εμπειρία της Ιαπωνίας από προηγούμενες αποστολές επιστροφής δειγμάτων αστεροειδών, όπως οι Hayabusa και Hayabusa2, με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά ο στόχος δεν είναι ένας απλός αστεροειδής, αλλά ένας μικρός δορυφόρος που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη.
Όσο και αν ο Elon Musk το κάνει να ακούγεται εύκολο, η αποστολή θα διαρκέσει μια πενταετία, αν ολοκληρωθεί με επιτυχία. Με τις ΗΠΑ να έχουν εγκαταλείψει προς το παρόν το πρόγραμμα επιστροφής των δειγμάτων από τον Άρη, πλέον βασιζόμαστε στην Ιαπωνία για την αμέσως καλύτερη λύση. Είναι πάντως απίστευτο το πώς οι ΗΠΑ βρίσκουν χρήματα για νέους πολέμους και όχι για αποστολές που πηγαίνουν την ανθρωπότητα ένα βήμα πιο κοντά στο να κατανοήσει το ηλιακό μας σύστημα και το Σύμπαν γενικότερα. Η ανθρωπότητα φαίνεται πως χάνει τον δρόμο της…
