Σε αρκετές αιγυπτιακές μούμιες, έχουμε δει ταρίχευση με χρήση επαναχρησιμοποιημένων κομματιών παπύρου, γεμάτα θρησκευτικά κείμενα ή άλλα πνευματικά αποσπάσματα γραμμένα σε αυτούς. Τώρα όμως, αρχαιολόγοι που έκαναν έρευνα περίπου 190 χιλιόμετρα από το Κάιρο, εντόπισαν το πρώτο ελληνορωμαϊκό θραύσμα παπύρου, που χρησιμοποιήθηκε σε ταφικές τελετές. Όμως, ο πάπυρος δεν περιείχε ένα τυχαίο αρχαιοελληνικό κείμενο, αλλά ένα από τα πιο γνωστά κείμενα της ανθρωπότητας. Σύμφωνα με τους ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, η μούμια των 1.600 ετών, περιλάμβανε ένα πάπυρο με ένα απόσπασμα από την Ιλιάδα, του Ομήρου.
Η μούμια ανακαλύφθηκε στην Οξύρυγχο, μια πόλη στις όχθες ενός παραπόταμου του Νείλου, που ονομάζεται Bahr Yussef. Πρόκειται για μια περιοχή που μέχρι το 400 π.Χ. ήταν έντονα επηρεασμένη από τον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό, κάτι που έχει τεκμηριωθεί πλήρως με πάνω από δύο αιώνες ανασκαφών στην περιοχή.
«Από τα τέλη του 19ου αιώνα, ένας τεράστιος αριθμός παπύρων έχει ανακαλυφθεί στην Οξύρυγχο, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων μεγάλης σημασίας», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Ignasi-Xavier Adiego, φιλόλογος του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης και διευθυντής του έργου στην Οξύρυγχο.
Στην περιοχή έχουν βρεθεί και άλλες φορές ελληνικοί πάπυροι που χρησιμοποιήθηκαν για μουμιοποίηση στην περιοχή. Όμως, οι προηγούμενοι πάπυροι περιείχαν «κυρίως μαγικά» και άλλα αδιάφορα κείμενα, σύμφωνα με τον Adiego.
Έτσι, η νέα ανακάλυψη των αρχαιολόγων αλλάει τα δεδομένα. Οι ανασκαφές έγιναν σε ένα ταφικό συγκρότημα με τρεις θαλάμους από ασβεστόλιθο, στους οποίους υπήρχαν μούμιες από τη ρωμαϊκή εποχή της Οξυρύγχου, μέσα σε ξύλινες σαρκοφάγους. Το κακό είναι πως οι τάφοι είχαν υποστεί αρκετές ζημιές λόγω λεηλασιών, όμως μία από αυτές είχε διατηρηθεί σε καλή κατάσταση, που ήταν καλό δείγμα για εξέταση.
Το τέλος του PIN της τραπεζικής κάρτας είναι γεγονός
Κατά την μελέτη των λειψάνων από την παπυρολόγο Leah Mascia, ανακάλυψε ένα περίεργο τμήμα περγαμηνής, τοποθετημένο στο σεντούκι της μούμιας. Όμως αντί για κάποιο κείμενο μαγείας, το θραύσμα που επέζησε από τον περγαμηνή, είχε έναν κατάλογο ελληνικών πλοίων. Επιπλέον, αυτή η λίστα δεν ήταν μια τυχαία ναυτική συλλογή. Ήταν η ίδια ακριβώς λίστα που αναφέρεται στο βιβλίο ΙΙ της Ιλιάδας και περιλαμβάνει τα πλοία που έπλευσαν για την Τροία. Αυτό επιβεβαιώνει πως ο πάπυρος ήταν από την Ιλιάδα, πέραν κάθε αμφιβολίας.
Από ότι φαίνεται, μέχρι το 400 μ.Χ. οι τεχνικές μουμιοποίησης περιλάμβαναν ένα μείγμα αιγυπτιακών, ελληνικών και ρωμαϊκών επιρροών. Η διαδικασία θέλει τους ιερείς να αφυδατώνουν το σώμα για 40 ημέρες, χρησιμοποιώντας αλάτι νατρίου και τυλίγοντάς το σε λινά υφάσματα. Αντί να αφαιρούν τα εσωτερικά όργανα και να τα αποθηκεύουν σε κανωπικά βάζα, οι ειδικοί γέμιζαν την κοιλιά και τη θωρακική κοιλότητα με θραύσματα παπύρου καλυμμένα με πηλό και άλλο διατηρημένο υλικό.
Αν και πρέπει να υπήρχαν αρκετά αντίγραφα από τα έπη του Ομήρου στην Οξύρυγχο, είναι αρκετά απίθανο να χρησιμοποιήθηκαν για τη μουμιοποίηση. Το απόσπασμα από την Ιλιάδα είναι αδιαμφισβήτητο, όμως ο λόγος που χρησιμοποιήθηκε στη μούμια, παραμένει ένα μεγάλο μυστήριο.
«Η πραγματική καινοτομία είναι η εύρεση ενός λογοτεχνικού παπύρου σε ταφικό πλαίσιο», δήλωσε ο Adiego.
