Οι επιστήμονες έχουν ήδη χαρτογραφήσει ξεχωριστές περιοχές του εγκεφάλου για την όραση, την ακοή, την αφή, τη γεύση και την όσφρηση. Μια νέα έρευνα όμως αποκαλύπτει ότι όταν εστιάζουμε έντονα σε οποιαδήποτε από αυτές τις αισθήσεις, τα σήματα συγκλίνουν στις ίδιες δύο δομές που είναι θαμμένες βαθιά στον εγκέφαλο, τον σχηματισμό του μεσεγκεφάλου και τον κεντρικό θάλαμο του εγκεφάλου.
Πιο συγκεκριμένα το εύρημα αυτό αναδεικνύει μια κοινή νευρωνική οδό που υποστηρίζει την προσοχή και την εγρήγορση και θα μπορούσε να εμπνεύσει θεραπείες για κώμα, επιληψία και διαταραχές ελλειμματικής προσοχής. Αυτές οι δύο περιοχές, ένα πλέγμα νευρώνων στο άνω εγκεφαλικό στέλεχος και οι ενδοελασματικοί και μεσοραχιαίοι πυρήνες του θαλάμου, αποτελούν μέρος του λεγόμενου υποφλοιώδους συστήματος διέγερσης, ενός συνόλου κυκλωμάτων που φαίνεται ότι ρυθμίζουν την εγρήγορση και τη συνείδηση.
Η νέα έρευνα στράφηκε στο δημόσια διαθέσιμο Human Connectome Project και σε άλλα αποθετήρια, συγκεντρώνοντας λειτουργικές μαγνητικές τομογραφίες από 1.561 υγιείς ενήλικες. Σε 11 δοκιμασίες οι συμμετέχοντες αντιμετώπισαν απότομα ερεθίσματα που ανάγκαζαν τα άτομα να αλλάξουν την προσοχή τους. Οι ερευνητές επεξεργάστηκαν περισσότερες από 500 ώρες δεδομένων σάρωσης του εγκεφάλου. Επειδή οι ίδιοι εγκεφαλικοί κόμβοι ενεργοποιούνται ανεξάρτητα από το ποια αίσθηση είναι ενεργή, οι θεραπείες που στοχεύουν στη ρύθμιση αυτών των κόμβων θα μπορούσαν να ωφελήσουν ποικίλες παθήσεις.
Η ανακάλυψη αυτή αμφισβητεί τα προγράμματα εκπαίδευσης που αφορούν ειδικά τις αισθήσεις και αγνοούν τις υποφλοιώδεις ομοιότητες. Η ομάδα των ερευνητών σχεδιάζει να βελτιώσει το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης χρησιμοποιώντας μαγνητοεγκεφαλογραφία, η οποία προσφέρει ανάλυση χιλιοστών του δευτερολέπτου. Ακόμη οι ερευνητές θα συγκρίνουν τις αντιδράσεις σε υγιείς εθελοντές με εκείνες σε άτομα που έχουν ελλειμματική προσοχή ή που επανέρχονται από αναισθησία.
Η μελέτη δημοσιεύεται στο NeuroImage.
