Πρόστιμο-μαμούθ €550 εκατομμυρίων στο AliExpress από την ΕΕ για παράνομα και επικίνδυνα προϊόντα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε βαρύ πρόστιμο ύψους 550 εκατομμυρίων ευρώ στο AliExpress, καθώς η δημοφιλής πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου κρίθηκε ένοχη για παραβίαση των υποχρεώσεών της βάσει της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA). Μια απόφαση που φαίνεται να πηγάζει περισσότερο από το γεγονός ότι πρόκειται για κινεζική εταιρεία, παρά από την ουσιαστική μέριμνα για την ασφάλεια του κοινού.

Σύμφωνα με την επίσημη απόφαση της Κομισιόν, το AliExpress απέτυχε να αξιολογήσει και να περιορίσει αποτελεσματικά τους κινδύνους που σχετίζονται με την πώληση παράνομων, επικίνδυνων και απομιμητικών προϊόντων στους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Πού απέτυχε το AliExpress στην αξιολόγηση κινδύνου

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδεικνύει ότι η πλατφόρμα υστέρησε συστηματικά στην εκτίμηση των κινδύνων με τους εξής τρόπους:

• Έλλειψη προσωπικού ελέγχου: Το AliExpress υπερεκτίμησε την αποτελεσματικότητα των αυτόματων συστημάτων εντοπισμού παράνομων προϊόντων, ενώ παράλληλα διέθετε δυσανάλογα μικρό αριθμό ανθρώπων (human moderators) σε σχέση με τον τεράστιο όγκο καταχωρίσεων.
• Προώθηση επικίνδυνων προϊόντων: Τα συστήματα συστάσεων (recommender systems) και διαφημίσεων της πλατφόρμας πρότειναν ενεργά στους χρήστες παράνομα προϊόντα, πριν αυτά καταφέρουν να εντοπιστούν και να αφαιρεθούν.
• Ανεπαρκείς δείκτες μέτρησης: Η εταιρεία βασιζόταν σε έναν και μόνο ποσοτικό δείκτη, ο οποίος απέτυχε να μετρήσει αν τα μέτρα πρόληψης εμπόδιζαν την επανεμφάνιση παρόμοιων παράνομων αντικειμένων.

Ανεπαρκή μέτρα προστασίας και απομιμήσεις

Παράλληλα με την αποτυχία πρόβλεψης, το AliExpress δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα για να σταματήσει τη διακίνηση επικίνδυνων εμπορευμάτων:

• Επικίνδυνα προϊόντα παρέμεναν online: Από μη ασφαλή παιχνίδια μέχρι επικίνδυνα καλλυντικά και απομιμήσεις, πολλά προϊόντα παρέμεναν διαθέσιμα για εβδομάδες ακόμα και μετά τον εντοπισμό τους.
• Παράκαμψη ελέγχων: Επιτήδειοι πωλητές τοποθετούσαν επίτηδες τα προϊόντα τους σε λάθος κατηγορίες για να αποφύγουν τους ελέγχους, χωρίς η πλατφόρμα να διαθέτει προσωπικό για διασταύρωση.
• Εικονικό σύστημα Brand Authorisation: Το υποχρεωτικό σύστημα έγκρισης εμπορικών σημάτων αποδείχθηκε αναποτελεσματικό, επιτρέποντας σε πωλητές να διοχετεύουν απομιμητικά προϊόντα.

Πώς υπολογίστηκε το πρόστιμο και τα επόμενα βήματα

Το ύψος του προστίμου των 550 εκατ. ευρώ υπολογίστηκε με βάση τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των παραβάσεων. Ωστόσο, η Κομισιόν συνυπολόγισε και ελαφρυντικούς παράγοντες, όπως το γεγονός ότι το πλαίσιο του DSA αποτελεί νέα νομοθεσία.

Πλέον, το AliExpress έχει προθεσμία έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 για να υποβάλει ένα λεπτομερές πλάνο διορθωτικών ενεργειών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αν η πλατφόρμα δεν συμμορφωθεί, ενδέχεται να αντιμετωπίσει επιπλέον περιοδικά πρόστιμα.

Με τη ματιά του Techmaniacs

Η απόφαση αυτή αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα της ΕΕ προς όλες τις τεχνολογικές πλατφόρμες και τα e-commerce marketplaces εκτός Ευρώπης. Για χρόνια, η αγορά από πλατφόρμες όπως το AliExpress έμοιαζε με «Άγρια Δύση», όπου ο καθένας μπορούσε να πουλήσει οτιδήποτε, από επικίνδυνους φορτιστές που κινούσαν κίνδυνο πυρκαγιάς μέχρι απομιμήσεις gadgets χωρίς καμία πιστοποίηση ασφαλείας (CE).

Ο νόμος DSA δείχνει πλέον ότι διαθέτει πραγματικά «δόντια». Το πρόστιμο των 550 εκατ. ευρώ δεν είναι απλά μια επίπληξη, αλλά μια απαίτηση να αλλάξει ριζικά ο τρόπος με τον οποίο ελέγχονται οι πωλητές. Για εμάς τους καταναλωτές, αυτό σημαίνει λιγότερες απάτες, ασφαλέστερα προϊόντα και περισσότερη διαφάνεια στις online αγορές.

Εδώ όμως έρχεται ένα μεγάλο αλλά… Δεκάδες καταστήματα σε όλη την Ευρώπη εισάγουν ακριβώς τα ίδια προϊόντα που θεωρούμε επικίνδυνα και τα πωλούν σε υψηλότερες τιμές. Ιδιαίτερα στη χώρα μας, έχουμε συγκεκριμένη αλυσίδα οικονομικών οικειακών προϊόντων και παιχνιδιών που βασίζει τον μεγαλύτερο αριθμό των προϊόντων της σε χαμηλής ποιότητας προϊόντα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το πρόβλημα φαίνεται πως δεν είναι τα ίδια τα προϊόντα, αλλά το ποιος τα πουλάει.

Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.