Ο Ψυχρός Πόλεμος είχε ωθήσει τις ΗΠΑ σε πολύ αλλόκοτα και κάπως παράλογα σχέδια. Κάποια μάλιστα ήταν πολύ τολμηρά, με ένα από αυτά να είναι η ρίψη πυρηνικής βόμβας στο διάστημα. Τα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα ήταν θεαματικά και εκθαμβωτικά, όμως οι συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης ήταν τόσο τρομακτικές, που οι αλλόκοτες δοκιμές σαν αυτές, απαγορεύτηκαν αμέσως σε όλο τον κόσμο.
Ο λόγος για την επιχείρηση Fishbowl, που ήταν μια σειρά από στρατιωτικά πειράματα που έγιναν το 1962 και περιλάμβαναν και ένα πείραμα πυροδότησης αρκετών πυρηνικών κεφαλών, ψηλά στην ατμόσφαιρα, πάνω από τον Ειρηνικό Ωκεανό, στα όρια του διαστήματος.
Με αυτό το πείραμα οι ΗΠΑ ήθελαν να δουν πως αντιδρούν οι πυρηνικές εκρήξεις σε μεγάλο υψόμετρο και πως θα επηρέαζαν τις ραδιοεπικοινωνίες, τα ραντάρ και τους λίγους δορυφόρους της εποχής. Με τις γνώσεις μας για τις πυρηνικές βόμβες να είναι ακόμα περιορισμένες, παρά τις ρίψεις σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι, αρκετοί θεωρούσαν πως μια πυρηνική βόμβα σε αυτό το υψόμετρο, θα δημιουργούσε για κάποιο λόγο μια ασπίδα για εισερχόμενους πυραύλους. Τότε υπήρχαν και φήμες πως η Σοβιετική Ένωση έκανε παρόμοια πειράματα σε μεγάλα υψόμετρα. Φυσικά, οι ΗΠΑ δεν κάνουν τίποτα αν δεν έχουν ανταγωνισμό, οπότε μόλις κυκλοφόρησαν οι φήμες, έπρεπε να φτάσουν στα πειράματα πρώτοι και σε μεγαλύτερο υψόμετρο, νικώντας τους Σοβιετικούς.
Έτσι, στα πλαίσια της επιχείρησης Fishbowl, δύο πυρηνικοί πύραυλοι θα εκτοξευόντουσαν από το νησί Johnston, που ελέγχεται από τον στρατό των ΗΠΑ και βρίσκεται στη μέση του Ειρηνικού, 1.300 χιλιόμετρα από τις ακτές της Χαβάης. Συνεχίζοντας με το τροπικό θέμα, στις μεμονωμένες δοκιμές δόθηκε μια συλλογή από παράξενα υδρόβια ονόματα: Bluegill, Starfish, Starfish Prime, Bluegill Prime και Bluegill Double Prime.
Τη νύχτα της 9η Ιουλίου του 1962, ένας πύραυλος στα πλαίσια της δοκιμής Starfish Prime, εκτοξεύθηκε με έναν πύραυλο Thor, μεταφέροντας μια πυρηνική κεφαλή 1.4 μεγατόνων σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Η κεφαλή εξερράγη περίπου 400 χιλιόμετρα πάνω από το νησί Johnston, αρκετά πάνω από τη γραμμή Karman, που είναι και το επίσημο όριο του διαστήματος (στα 100 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Γης).
Σε αντίθεση με μια συμβατική πυρηνική έκρηξη, μια έκρηξη σε αυτό το υψόμετρο δεν παράγει μια κλασική πύρινη σφαίρα, ένα σύννεφο μανιταριού ή ένα ωστικό κύμα. Επειδή η ατμόσφαιρα είναι τόσο αραιή, απλά δεν υπάρχει μέσο για να σχηματιστούν αυτά τα φαινόμενα. Αντ’ αυτού, η βόμβα απελευθερώνει την ενέργειά της ως έντονη ακτινοβολία και πλάσμα υψηλής ταχύτητας, δημιουργώντας μια παράξενα σιωπηλή, επεκτεινόμενη σφαίρα φωτός.
Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ένα αφύσικο φως έλουσε τον ουρανό πάνω από το Johnston, δημιουργώντας ένα σέλας, εκεί που δε θα έπρεπε να υπάρχει.
«Τα ορατά φαινόμενα λόγω της έκρηξης ήταν εκτεταμένα και αρκετά έντονα. Μια πολύ μεγάλη περιοχή του Ειρηνικού φωτίστηκε από τα φαινόμενα του σέλαος», έγραψε ένας αυτόπτης μάρτυρας του συμβάντος σε μια στρατιωτική αναφορά για την επχείρηση Fishbowl.
«Δεν ακούστηκαν ήχοι στο νησί Τζόνστον που θα μπορούσαν να αποδοθούν με βεβαιότητα στην έκρηξη. Παρατηρήθηκαν ισχυρά ηλεκτρομαγνητικά σήματα από την έκρηξη, όπως και σημαντικές διαταραχές του μαγνητικού πεδίου και γήινα ρεύματα», σημειώνει η έκθεση.
«Μια λαμπρή λευκή λάμψη διέσχισε τα σύννεφα, μεταβαλλόμενη γρήγορα σε μια επεκτεινόμενη πράσινη σφαίρα ακτινοβολίας που εκτεινόταν στον καθαρό ουρανό πάνω από τη συννεφιά. Από την επιφάνειά της προεξείχαν μεγάλα λευκά δάχτυλα, που έμοιαζαν με κιροστρωματώδη σύννεφα, τα οποία ανέβηκαν στις 40 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα σε σαρωτικές τόξους, στρεφόμενα προς τα κάτω προς τους πόλους και εξαφανιζόμενα σε δευτερόλεπτα για να αντικατασταθούν από θεαματικούς ομόκεντρους δακτυλίους που μοιάζουν με κιροστρώματα, οι οποίοι κινούνταν από την έκρηξη με τρομερή αρχική ταχύτητα, σταματώντας τελικά όταν ο εξώτατος δακτύλιος ήταν 50 μοίρες πάνω από το κεφάλι.»
«Δεν εξαφανίστηκαν, αλλά παρέμειναν σε μια κατάσταση παγωμένης ακινησίας», συνεχίζει η έκθεση.
Προφανώς αυτό δεν ήταν ένα ακίνδυνο και θεαματικό σόου. Η βόμβα προκάλεσε μια βροχή φορτισμένων σωματιδίων, υψηλής ενέργειας, η οποία προκάλεσε σημαντικές ζημιές στον ηλεκτρικό εξοπλισμό όλης της Χαβάης. Οι δρόμοι δεν είχαν φώτα και τα τηλεφωνικά δίκτυα κατέρρευσαν, ενώ στη Χονολουλού σήμανε συναγερμός.
Μαζί με μια παρόμοια δοκιμή που έκαναν οι Σοβιετικοί τον Οκτώβριο του 1962, εκτιμάται πως το ένα τρίτο των δορυφόρων της εποχής έπαθε ζημιές από τα τεράστια κύματα ακτινοβολίας. Θύμα των εκρήξεων ήταν και ο Telstar 1 της AT&T, ο πρώτος εμπορικός δορυφόρος επικοινωνιών στον κόσμο. Παρά το γεγονός πως εκτοξεύθηκε μια μέρα μετά τον Starfish Prime, για κάποιο λόγο, μέχρι τον Φεβρουάριο του 1963 είχε βρει εκτός λειτουργίας καθώς τα ηλεκτρονικά του ψήθηκαν από την ακτινοβολία.
Να γιατί ορισμένοι άνθρωποι πατούν τα 100
Τότε, υπήρχαν μόνο 22 δορυφόροι σε τροχιά. Αν κάτι τέτοιο γινόταν σήμερα, με πάνω από 15.000 δορυφόρους σε τροχιά, τα αποτελέσματα θα ήταν καταστροφικά για τις επικοινωνίες μας, τα GPS και τους μετεωρολογικούς σταθμούς. Οικονομικά συστήματα που βασίζονται στους χρονισμούς των δορυφόρων θα κατέρρεαν, μαζί με τις παγκόσμιες επικοινωνίες.
Η επιχείρηση Fishbowl αντιμετώπισε επίσης αρκετά ατυχήματα. Το πιο καταστροφικό συνέβη στις 25 Ιουλίου 1962, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Bluegill Prime, όταν το σύστημα πυραύλων Thor εξερράγη πρόωρα στην ξηρά, ρυπαίνοντας το νησί Johnston με πλουτώνιο και άλλους επιβλαβείς ρύπους. Η επιχείρηση διακόπηκε για αρκετές εβδομάδες, αλλά συνεχίστηκε με μια σειρά από νέες δοκιμές: Double Prime Checkmate, Bluegill Triple Prime, Kingfish και Tightrope.
Ο κόσμος έμαθε με τον άσχημο τρόπο πως η πυρηνική ενέργεια δεν είναι κάτι με το οποίο πρέπει να παίζουμε, χωρίς να γνωρίζουμε τι θα προκαλέσει. Αυτό οδήγησε στην Συνθήκη Περιορισμένης Απαγόρευσης Πυρηνικών Δοκιμών, τον Αύγουστο του 1963. Σύμφωνα με αυτή, απαγορεύτηκαν οι πυρηνικές εκρήξεις στην ατμόσφαιρα, κάτω από το νερό και στο διάστημα. Ακολούθησε η Συνθήκη για το Διάστημα το 1967, η οποία περιόρισε περαιτέρω την ανάπτυξη και χρήση πυρηνικών όπλων στο διάστημα.
Το τραγικό με αυτή την κατάσταση είναι πως οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση, έχουν πραγματοποιήσει πυρηνικές δοκιμές σε υπόγεια ρεύματα, θάλασσές και στην ατμόσφαιρα. Πρόκειται για χιλιάδες δοκιμές που έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στον πλανήτη. Όλη αυτή η ραδιενέργεια με τον έναν ή τον άλλον τρόπο καταλήγει στο πιάτο μας, καθώς τα ψάρια είναι ζώα που μεταναστεύουν και ως γνωστόν το μικρό ψάρι τρώει το μεγαλύτερο, ενώ και τα υπόγεια ρεύματα δεν παραμένουν σε μια περιοχή μόνο. Και τώρα, αναρωτιόμαστε τι έχει γίνει και εδώ και 60 χρόνια έχουμε μεγάλη αύξησή σε καρκίνους…
Τα έγγραφα των δοκιμών στα πλαίσια του Fishbowl έχουν αποχαρακτηριστεί και μπορείτε θα τα βρείτε στο dtic.mil
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
